sadownictwo sady karłowe
Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych sady karłowe Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych
TRSK Strona główna O nas Aktualności Statut Stowarzyszenia Zarząd Galeria zdjęć Kontakt
TRSK


Zagospodarowanie jabłek w bieżącym sezonie

Według mojego rozeznania tegoroczna produkcji jabłek może się wahać od 2,8 – 2,9 mln ton. Szacuję, że z tej ilości 100 – 200 tys. ton zostanie w gospodarstwach, na rynek może trafić 2,7 mln ton. Z pierwszych szacunków można wnioskować, że przemysł przetwórczy przerobi 1,2 – 1,3 mln ton. Ze względu na niskie ceny jabłek deserowych, większy jest na nie popyt w naszym kraju. Byłoby dobrze, aby przekroczył granicę 800 tys. ton. Nie wiadomo jeszcze, jak wysoki będzie eksport jabłek. Do tej pory tylko raz wyeksportowaliśmy około 430 tys. ton jabłek. Można mieć nadzieję, że podobnie będzie w tym sezonie. Wtedy 100-200 tys. ton jabłek może zostać w gospodarstwach bez możliwości sprzedaży. Chyba, że przemysł przerobi więcej jabłek lub większe będzie spożycie, bądź wyższy eksport do różnych krajów.

O szczegółach w produkcji i zagospodarowaniu jabłek będzie się mówiło na konferencji w Lublinie w dniu 11 grudnia br. Zapraszamy do dyskusji na ten i inne tematy. Sporo informacji o zagospodarowaniu jabłek będzie także w naszych czasopismach fachowych.

     Lublin, 2008-12-03                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Jabłek będzie więcej

Już dawno nie było jesienią tak korzystnej pogody do wzrostu owoców. W miesiącu wrześniu były ciepłe dnie i noce oraz dużo opadów „ciepłego” deszczu. Jabłka odmian wielkoowocowych osiągnęły średnicę powyżej 9 cm, a pozostałych odmian 7,5 – 8,5 cm. Było to 1,0 – 1,5 cm więcej niż w latach z normalnym przebiegiem pogody w jesiennych miesiącach.. W wielu sadach plony jabłek były powyżej 60 t/ha. Ten dynamiczny przyrost średnicy jabłek i wysokie plony wpłynęły na istotny wzrost zbiorów. W porównaniu z lipcową prognozą, zbiory jabłek mogą być wyższe o 10-15%. Tak wysokich zbiorów jabłek nie było w naszym kraju. Podobna sytuacja jest w wielu krajach zachodniej Europy. Tam także przewiduję wzrost zbiorów jabłek o 10-15%.

W związku z tak znaczącym wzrostem zbiorów jabłek dużych rozmiarów zapowiadają się duże problemy z ich zbytem po opłacalnych cenach. Ceny mogą być istotnie niższe niż przewidywano we wrześniu tego roku. Trzeba się spieszyć ze zbytem jabłek przechowywanych nawet zwykłych chłodniach. W tym sezonie można się spodziewać gorszego przechowywania się jabłek. Szanse na dłuższe ich przechowania są tylko w chłodniach z kontrolowaną atmosferą. W związku z tym trzeba się spodziewać dużej podaży jabłek nie tylko do końca tego roku, ale także w miesiącach styczeń i luty w następnym roku. Oby się wtedy istotnie zwiększył eksport jabłek, zwłaszcza do krajów wschodniej Europy.

Ta zapowiadająca się trudna sytuacja w zbycie jabłek deserowych skłoniła nas do zmiany programu planowanej konferencji w dniu 11 grudnia w Lublinie. W punkcie programu „Forum dyskusyjne”, oprócz problemów związanych z przyszłością produkcji owoców jagodowych, sporo czasu poświęci się aktualnym problemom w zbycie jabłek oraz przyszłości uprawy jabłoni w naszym kraju. Chcemy się zastanowić, jakie trzeba już teraz podjąć działania, aby złagodzić problemy zbytu jabłek, a jakie, aby je uniknąć w najbliższych latach. Nasz kraj jest, i chyba jeszcze będzie przez wiele lat, największym w Europie producentem owoców klimatu umiarkowanego.

Do dyskusji na te tematy i podjęcia stosownych wniosków, zapraszamy przedstawicieli władz krajowych i parlamentu oraz wiele kompetentnych osób znających problemy i mających wpływ na rozwój polskiego sadownictwa. Dlatego bardzo zapraszamy producentów owoców i przetworów owocowych do udziału w konferencji i do wypracowania wniosków dotyczących obecnej przyszłej sytuacji w naszym sadownictwie. Róbmy to wspólnie. Przedstawmy konkretne wnioski naszemu rządowi i Komisji Europejskiej.

     Lublin, 2008-10-29                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Nadal trudna sytuacja na polskim rynku jabłek

W dniu 23 września przedstawiłem prognozę zbiorów jabłek w 26 krajach europejskich i w USA oraz ceny skupu jabłek przemysłowych i deserowych w 15 krajach wschodniej i zachodniej Europy. W okresie od 25.VIII. do 15.IX. najniższe ceny, zarówno jabłek przemysłowych jak i deserowych, były w Polsce. Cena 1 kg jabłek przemysłowych wynosiła 5-7 eurocentów, zaś deserowych 18-28 eurocentów, odpowiednio 0,17-0,23 oraz 0,60-0,92 zł/kg.

W okresie od 1 do 14 października w naszym kraju ceny jabłek przemysłowych (loco zakład) spadły do około 0,20 zł/kg, a z dostawą do punktu skupu nawet od 0,10 – 0,12 zł/kg. Przy takiej cenie nieopłacalny jest zbiór jabłek przemysłowych. Warto dodać, że w innych krajach europejskich także spadły ceny jabłek przemysłowych do poziomu 5-6 eurocentów/kg.

Nadal najważniejszą przyczyną niskich cen jabłek przemysłowych są niskie ceny koncentratu jabłkowego. Od lata do połowy października cena koncentratu utrzymywała się na poziomie 0,70-0,80 euro/kg z tendencją spadkową. Jesienią ubiegłego roku wynosiła około 1,5 euro/kg. Powodem niskich cen koncentratu jabłkowego jest nadprodukcja tego produktu. Została spowodowana dynamicznym wzrostem produkcji koncentratu w Chinach. W sezonie 2005/2006 produkcja wynosiła około 600 tys. ton, a dwa sezony później przekroczyła granicę 1 mln ton! Spadł eksport koncentratu z Chin o około 24%. W związku z tym narosły zapasy do poziomu 300 tys. ton. Spadło także spożycie soku jabłkowego, nie tylko w Niemczech. Związek Sadowników RP chciał z zakładami przetwórczymi wynegocjować cenę skupu jabłek od 0,30 do 0,35 zł/kg. Wobec sytuacji na rynku europejskim nie było żadnych szans na takie ceny. O poziomie cen decydował rynek, a nie zmowa zakładów przetwórczych. Wstrzymanie dostaw jabłek do zakładów przez 2-3 tygodnie, a potem duże ich spiętrzenie, wpłynęło na obniżkę ceny. Znając sytuację w zbycie jabłek i wielkość produkcji koncentratu importerzy mogli nabrać przekonania, że w Polsce będzie dużo koncentratu. W związku z tym czekają na zakup koncentratu po niższych cenach. Wiele zakładów przetwórczych zastanawia się nad ograniczeniem, a nawet zaprzestaniem, skupu jabłek. Sytuacja od dawna nie notowana w naszym kraju.

W większości krajach zachodniej Europy spadły także ceny skupu jabłek deserowych. Aktualnie wahają się od 0,35 do 0,50 euro/kg. W Polsce w pierwszej połowie października wahały się od 0,18 do 0,24 euro./kg, czyli od 0,60 do 0,80 zł/kg. Tylko za jabłka wysokiej jakości odmiany Gala cena przekraczała 1 zl/kg.

Wzrasta powoli popyt na polskie jabłka wysokiej jakości ze strony zagranicznych importerów. Jednostki handlujące większą ilością jabłek wysokiej jakości i posiadające urządzenia do sortowania i pakowania jabłek, pracują „pełną parą” i niekiedy nie potrafią pokryć potrzeb krajowych i zagranicznych odbiorców. Mimo tego, nie przewiduję istotnego wzrostu cen skupu jabłek deserowych do końca tego roku, a dopiero po 15 stycznia przyszłego roku, pod warunkiem, że normalny będzie eksport jabłek deserowych do krajów wschodniej Europy, zwłaszcza do Rosji. Także wtedy największe szanse mają producenci jabłek zrzeszeni w spółdzielniach czy grupach producenckich Istotne trudności w zbycie jabłek po opłacalnych cenach będą mieli niezorganizowani producenci z produkcją kilkuset ton jabłek.

Trzeba zaznaczyć, że w pierwszym półroczu 2009 roku będzie zdecydowanie większa podaż jabłek, niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. Przybyło wiele nowych chłodni. Wszystkie chłodnie, niezależnie od typu, są wypełnione jabłkami. Może to mieć wpływ na cenę jabłek w okresie wiosennym. Duża cześć jabłek ma średnicę powyżej 8 cm. Mogą się krócej przechowywać w dobrym stanie.

Jak już wspomniano jest to bardzo trudny sezon. Niskie są ceny, trudności w zbycie, duże nakłady pracy i niska opłacalność produkcji jabłek. Jesienią, bezpośrednio po zbiorze, koszty produkcji wahają się: przy plonie około 30 t/ha od 0,80 do 0,90 zł/kg, zaś przy plonie powyżej 40-50 t/ha 0,60-0,70 zł/kg.

Jest jedna optymistyczna informacja. Nie sprawdziły się zeszłoroczne prognozy dużego deficytu pracowników sezonowych do zbioru owoców. Na ogół było ich wystarczająco dużo do sprawnego zbioru nie tylko jabłek. Przyczyny tego to: – wprost płacy, powrót części pracowników z krajów zachodniej Europy, podjęcie pracy przez osoby dotychczas nie pracujące w sadownictwie oraz więcej pracowników z krajów wschodniej Europy.

W związku ze stałym wzrostem produkcji owoców na świecie, nie tylko jabłek, trzeba się spodziewać podobnych sezonów w najbliższych latach. Dlatego też trzeba opracować rozwiązania, które złagodzą trudne problemy. Warto określić, ile trzeba jabłek i jakich, jakie są potrzeby przemysłu przetwórczego, jakie mogą być nasze szanse w eksporcie. Tymi problemami zajmuje się także Komitet d.s. Owoców i Warzyw przy Radzie Gospodarki Żywnościowej. Sytuację na rynku jabłek teraz i w najbliższych miesiącach omówi się także na konferencji w Lublinie w dniu 11 grudnia. Zapraszamy zainteresowane osoby do udziału w tej konferencji. Bardziej dokładne informacje będą na naszej stronie internetowej.

Tab. 1. Ceny skupu jabłek od 25.08 do 08.09 i od 1-15.10.2008 r. (eurocent/kg)
Lp. Kraj Jabłka przemysłowe Jabłka deserowe wysokiej jakości
    25.08-08.09.2008 01-15.10.2008 25.08-08.09.2008 01-15.10.2008
1. Polska 5 - 7 3 - 6 20 - 30 18 - 24
2. Słowenia 5 - 7 4 - 5 38 - 45 35 - 40
3. Niemcy 6 - 7 6 - 7 45 - 65 40 - 60
4. Austria 6 - 7 5 - 6 50 - 60 40 - 50
5. Słowacja 6 - 7 6 - 7 45 - 55 30 - 40
6. Węgry 6 - 9 4 - 5 55 - 60 35 - 45
7. Belgia 10 - 11 8 - 9 40 - 50 40 - 45
8. Białoruś 10 - 11 7 - 8 60 - 80 60 - 80
9. Ukraina 10 - 11 7 - 8 60 - 80 45 - 75
10. Rosja 12- 13 9 - 10 80 - 85 65 - 80
11. Holandia 13 - 14 9 - 10 70 - 85 40 - 45


     Lublin, 2008-10-14                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 


Międzynarodowa Konferencja „Przyszłość produkcji owoców jagodowych w Polsce i na świecie” /drugi komunikat/

Konferencja odbędzie się w dniu 11 grudnia w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie.

Głównym celem tej konferencji jest zastanowienie się nad przyszłością uprawy roślin jagodowych, zwłaszcza truskawki, maliny i porzeczki czarnej, w Polsce. Powszechnie znane są problemy uprawowe, a zwłaszcza ekonomiczne w produkcji owoców i to nie tylko tych trzech gatunków. Rosną koszty produkcji, zaś ceny skupu są na niezmienionym poziomie, a często niższe od kosztów produkcji. Jakie są więc szanse na opłacalną produkcję owoców jagodowych w najbliższych latach w naszym kraju? Perspektywę przedstawią specjaliści krajowi oraz zaproszeni eksperci z Niemiec i Serbii. Specjaliści zagraniczni przedstawią także sytuację na europejskim rynku jabłek i wiśni.

Do udziału w konferencji zapraszamy producentów owoców i przetworów owocowych oraz przedstawicieli administracji państwowej, samorządu terytorialnego, Ośrodków Doradztwa Rolniczego, Izb Rolniczych, nauki sadowniczej, jak również organizacji sadowniczych i przetwórstwa owocowego. W takim gronie, w oparciu o wykłady i dyskusję można wypracować konkretne wnioski dla producentów owoców i przetwórców oraz kompetentnych władz w kraju, a może także w Komisji Europejskiej. Trzeba nie tylko utrzymać, ale także rozwijać produkcję zgodnie z potrzebami rynkowymi. Rozwój produkcji to jednak zadanie nie tylko dla producentów, ale wszystkich odpowiadających za nasze sadownictwo. Sami producenci nie podołają nowym wyzwaniom i warunkom.

Bardzo zapraszamy wszystkie osoby zainteresowane rozwojem polskiego sadownictwa, a w szczególności uprawą roślin jagodowych. Nasze szczególne zaproszenie kierujemy do producentów, którzy produkują większe ilości owoców z przeznaczeniem do sprzedaży w kraju i zagranicą. Wspólnie łatwiej rozwiążemy czekające nas problemy.

W imieniu organizatorów konferencji

     Lublin, 2008-09-26                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Prognoza zbiorów jabłek i aktualne ceny skupu w Europie

W 2007 roku w całej Europie zbiory jabłek wynosiły około 15 mln ton, a w tym roku mogą być wyższe o 1 mln. Liczby w tab. 1 obrazują zbiory jabłek w starych krajach Unii Europejskiej w latach 2005-2007 oraz prognozę na rok 2008. Średnio dla 11 krajów zbiory jabłek mogą być niższe o 7%. Inna sytuacja jest w nowych krajach UE (tab. 2). Przewiduje się dwukrotny wzrost w stosunku do roku 2007. Przyczyną niskich zbiorów jabłek w 2007 r. były szkody przymrozkowe, zwłaszcza w Polsce, na Węgrzech, Litwie i Słowacji. W tab. 3 zestawiono zbiory i prognozę zbiorów jabłek dla 8 krajów. Dla nas ważne są zbiory jabłek w krajach wschodniej Europy. Z wyjątkiem Ukrainy są one istotnie niższe niż w roku 2007. Jest to szansa na większy eksport naszych jabłek deserowych do tych krajów.

Analizując sumaryczne zbiory zestawione w tych trzech tabelach można zauważyć, że w tych trzech grupach krajów nie ma większych różnic w zbiorach w latach 2005-2008. Oznacza to, że łącznie w tych 27 krajach jest stabilna produkcja jabłek. Tak też może być w najbliższych latach. Tylko niekorzystny przebieg pogody może istotnie obniżyć lub bardzo korzystnie zwiększyć zbiory jabłek. Można to odnieść do skali całego świata zakładając, że w jednych krajach np. wschodniej Europy i Azji zbiory wzrastają, a w innych, np. zachodniej Europy, USA czy Nowej Zelandii zmniejszają się zbiory jabłek. W naszym kraju produkcja jabłek może wzrosnąć o 10-20%.

Nowy sezon skupu jabłek w Europie jest nietypowy pod względem cen skupu. W krajach zachodniej Europy już dawno nie było tak niskich cen skupu jabłek przemysłowych, a wysokich cen na jabłka deserowe. W krajach wschodniej Europy były i są wysokie ceny zarówno jabłek przemysłowych, jak i deserowych. Odwrotnie jest w Polsce, gdzie niskie są ceny obu rodzajów jabłek.

Poziom cen skupu jabłek przemysłowych i deserowych w 15 krajach Europy w okresie od 25 sierpnia do 15 września obrazują liczby przedstawione w tabeli 4. W większości krajów zachodniej Europy, gdzie się produkuje dużo jabłek, ceny skupu jabłek przemysłowych wahały się od 6 do 8 eurocentów/kg. Ten niski poziom cen miał zasadniczy wpływ na niskie ceny jabłek przemysłowych w naszym kraju. Główną przyczyną niskich cen w krajach zachodniej Europy i w Polsce były niskie ceny koncentratu jabłkowego. Jesienią br. wahały się od 0,75 do 0,95 eur/kg koncentratu. Przy takiej cenie produkcja jest opłacalna kiedy ceny jabłek wahają się w granicach 0,23-0,28 zł/kg (7-8 eurocentów). Z informacji uzyskanych od zagranicznych importerów polskiego koncentratu jabłkowego wnioskuję, że w październiku cena może wzrosnąć do co najmniej 1 eur/kg. Przy takiej cenie koncentratu, cena skupu jabłek powyżej 0,30 zł/kg gwarantuje opłacalną produkcję koncentratu. Trzeba mocno podkreślić, że cena jabłek przemysłowych w Polsce zależy od ceny jabłek lub koncentratu jabłkowego w Europie oraz od „siły” naszej złotówki.

Także dla wielu naszych producentów jabłek ważniejszy jest poziom cen jabłek deserowych niż przemysłowych. W tym roku przy produkcji około 1,1 mln ton jabłek przemysłowych ich wartość może wynieść 220-270 mln złotych przy kosztach produkcji 165-220 mln złotych. Wartość 1,3 mln ton jabłek deserowych może wynieść około 1,3 mld złotych przy kosztach produkcji prawie 1 mld złotych. Te proste relacje pokazują gdzie są największe problemy w naszej produkcji jabłek. Przy aktualnej cenie 0,60-0,80 zł/kg jabłek deserowych wysokiej jakości, tylko przy wysokich plonach można liczyć na pokrycie kosztów produkcji. Przy plonie do 30 ton/ha koszty wahają się od 0,80-0,90 zł/kg, a przy plonie powyżej 40 ton/ha od 0,60-0,70 zł/kg.

Przy produkcji około 1,3 mln ton jabłek deserowych trzeba wyeksportować co najmniej 450 tys. ton, aby nie było problemów na rynku krajowym. Czy mamy szanse na wyeksportowanie takiej ilości jabłek deserowych? Największe będą dopiero po 15 stycznia 2009 roku. Wtedy zwiększy się popyt na nasze jabłka z krajów wschodniej Europy. Tym bardziej, że w większości krajów niższe są zbiory jabłek oraz mniejsze dostawy z krajów południowej półkuli. Dotyczy to przede wszystkim Rosji, gdzie eksportowaliśmy około 200 tys. ton jabłek deserowych. Trzeba mieć nadzieję, że nie będzie ograniczeń eksportu naszych jabłek do Rosji. Istnieją szanse na eksport do Rumunii, Bułgarii, a nawet na Węgry. Wprawdzie na Węgrzech są istotnie wyższe zbiory jabłek, ale w tym aż 75% jabłek przemysłowych. Ze względu na relatywnie niskie ceny jabłek deserowych w naszym kraju wzrasta zainteresowanie ze strony importerów z krajów zachodniej Europy. Już jesienią deklarowali chęć zakupu większych ilości jabłek deserowych dobrej jakości.

Biorąc pod uwagę aktualne potrzeby różnych krajów na jabłka deserowe oraz nasze możliwości eksportowe, nie przewiduję istotnego wzrostu cen skupu do końca tego roku. Mogą one kształtować się na poziomie 0,6-0,8 zł/kg, wyjątkowo 0,9-1,1 zł/kg (bez przechowania i opakowania). Dopiero w pierwszym półroczu 2009 mogą znacząco wzrosnąć ceny, zwłaszcza za eksportowane jabłka do różnych krajów. Producenci posiadający większe ilości jabłek deserowych wysokiej jakości (powyżej 1000 ton) lub zorganizowani w grupach producenckich, mogą liczyć na dobry sezon jabłkowy, zwłaszcza od stycznia do lipca przyszłego roku. Są podstawy do optymizmu. Trudniej będzie niezorganizowanym producentom jabłek, zwłaszcza jeśli owoce będą niskiej jakości.

Tab. 1 Zbiory i prognoza zbiorów jabłek w starych krajach Unii Europejskiej w tys. ton
Kraje Zbiory 2005 Zbiory 2006 Zbiory 2007 Prognoza 2008 2008 / 2007 %
Włochy 2.085 1.991 2.142 1.992 -7
Francja 1.770 1.585 1.676 1.522 -9
Niemcy 925 948 1.070 945 -12
Hiszpania 701 547 599 643 7
Holandia 365 337 396 385 -3
Belgia 317 358 358 311 -13
Grecja 265 267 236 236 0
Anglia 193 174 196 193 -2
Austria 174 161 188 154 -18
Dania 26 27 32 26 -19
Szwecja 21 20 16 18 13
Razem: 6.842 6.415 6.909 6.425 -7


Tab. 2 Zbiory i prognoza zbiorów jabłek w nowych krajach Unii Europejskiej w tys. ton
Kraje Zbiory 2005 Zbiory 2006 Zbiory 2007 Prognoza 2008 2008 / 2007 %
Polska 2.200 2.250 1.100 2.360 115
Węgry 467 480 203 525 159
Czechy 138 160 113 144 27
Litwa 130 100 40 85 113
Słowenia 58 50 61 60 -2
Bługaria 71 65 60 56 -7
Słowacja 36 31 10 44 340
Łotwa 38 32 31 34 10
Razem: 3.138 3.168 1.618 3.308 106


Tab. 3 Zbiory i prognoza zbiorów jabłek w wybranych krajach świata w tys. ton
Kraje Zbiory 2005 Zbiory 2006 Zbiory 2007 Prognoza 2008 2008 / 2007 %
USA 4,392 4,505 4,211 4,000 -5
Turcja 2,550 2,600 2,400 2,400 0
Rosja 1,773 2,000 2,000 1,870 -6
Ukraina 720 475 500 500 0
Mołdawia 278 500 550 440 -20
Białoruś 350 400 300 240 -20
Szwajcaria 101 99 155 133 -14
Serbia 108 108 119 107 -10
Razem: 9,763 10,589 10,235 9,690 -3


Tab. 4 Ceny skupu jabłek w okresie od 25 VIII do 15 IX br. w eurocent/kg

Kraje Jabłka przemysłowe Jabłka deserowe wysokiej jakości
Polska 5-7 18-28
Słowenia 5-7 38-45
Niemcy 6-7 45-65
Austria 6-7 50-60
Słowacja 6-7 45-55
Węgry 6-9 55-60
Hiszpania 7-8 40-50
Francja 7-9 40-60
Belgia 9-10 40-55
Białoruś 10-11 60-80
Ukraina 10-11 60-80
Holandia 10-11 80-85
Rosja 12-13 70-80
Anglia 13-14 70-85
Szwajcaria 13-15 80-90


     Lublin, 2008-09-23                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 


Aktualna sytuacja na europejskim rynku jabłkowym

Liczby w załączonej tabeli obrazują zbiory jabłek w 2007 roku i prognozę zbiorów w 2008 roku w 26 krajach europejskich. Przewiduje się, że w tym roku zbiory będą wyższe o 8%. Spośród 15 starych krajów Unii Europejskiej tylko w Hiszpanii i Szwecji mają być wyższe w tym roku. W pozostałych krajach, w porównaniu z rokiem 2007, w bieżącym roku mogą być wyższe o około 7%. Zdecydowanie wyższe zbiory niż w roku 2007 przewiduje się w Polsce, na Węgrzech oraz na Słowacji i w Czechach. Na uwagę zasługują niższe zbiory jabłek w czterech krajach wschodniej Europy.

Lp. Kraje Zbiory 2007 Prognoza 2008 2008 / 2007 %
1. Turcja 2400 2400 0
2. Polska 1100 2360 115
3. Włochy 22142 1992 -7
4. Rosja 2000 1870 -6
5. Francja 1676 1522 -9
6. Niemcy 1070 945 -12
7. Hiszpania 599 643 7
8. Ukraina 500 500 0
9. Węgry 203 525 154
10. Mołdawia 550 440 -20
11. Holandia 396 385 -3
12. Belgia 358 311 -13
13. Białoruś 300 240 -20
14. Grecja 236 236 0
15. Anglia 196 192 -2
16. Austria 188 154 -18
17. Czechy 113 144 27
18. Szwajcaria 155 133 -14
19. Serbia 119 107 -10
20. Litwa 40 85 113
21. Słowenia 61 60 -2
22. Bułgaria 60 56 -7
23. Słowacja 10 44 340
24. Litwa 31 34 10
25. Dania 32 26 -19
26. Szwecja 16 18 13
    14.551 15.422 8


Różnie kształtują się ceny skupu jabłek zarówno przemysłowych jak i deserowych. Od 25 sierpnia do 8 września był na następującym poziomie (w eurocent/kg):

Lp. Kraje Jabłka przemysłowe Jabłka deserowe wysokiej jakości
1. Polska 5-6 20-30
2. Słowenia 5-6 38-45
3. Niemcy 6-7 45-65
4. Austria 6-7 50-60
5. Słowacja 6-7 45-55
6. Węgry 6-9 55-60
7. Belgia 10-11 40-50
8. Białoruś 10-11 60-80
9. Ukraina 10-11 60-80
10. Rosja 12-13 80-85
11. Anglia 13-14 70-80
12. Holandia 13-14 70-85
13. Szwajcaria 13-15 80-85


Z powyższych liczb można wnioskować, że w krajach zachodniej Europy zbliżone są ceny skupu jabłek przemysłowych. W większości krajach były na poziomie 6-7 eurocent/kg. Tak niskich cen już dawno nie było o tej porze roku. Główna przyczyna to niskie ceny koncentratu jabłkowego, które w okresie 25.VIII-8.IX. wahały się od 0,75 do 0,95 euro/kg. Jest bardzo prawdopodobne, że za 2-3 tygodnie wzrosną ceny jabłek przemysłowych (możliwe, że nawet do 0,35 zł/kg) oraz koncentratu jabłkowego do co najmniej 1 euro/kg. Przy takiej cenie koncentratu i wydajności jabłek 7 kg na 1 litr koncentratu oraz kursie złotego powyżej 3,3 za 1 euro, cena skupu jabłek winna wynieść około 0,35 zł/kg, co zakładom produkującym koncentrat jabłkowy zapewni opłacalną produkcję tego produktu.

W przeciwieństwie do cen jabłek przemysłowych już dawno nie notowano tak wysokich cen jabłek deserowych w krajach zachodniej Europy. Nie dotyczy to naszego kraju. W krajach wschodniej Europy, z powodu niższych zbiorów jabłek, wysokie są ceny jabłek deserowych, zresztą także i jabłek przemysłowych. Z powodu niższych zbiorów jabłek, zwłaszcza w Rosji i na Białorusi, i mniejszych dostaw z krajów południowej półkuli, przewiduje się dobry zbyt i atrakcyjne ceny już jesienią tego roku. Sądzę, że w Polsce zwyżka cen nastąpi dopiero po 15 stycznia 2009 roku (pod warunkiem, że nie będzie problemów z eksportem jabłek do Rosji). Wstrzymanie dostaw jabłek przemysłowych do około 11 września może mieć negatywny wpływ na poziom cen skupu jabłek deserowych co najmniej do Świąt Bożego Narodzenia. Obym się mylił. Chyba, że teraz zakłady przetwórcze skupią wszystkie jabłka przemysłowe do końca listopada. Moim zdaniem, na skutek silnego porażenia drzew jabłoni parchem jabłoni, nieco niższa będzie podaż jabłek przemysłowych niż przewidywano w lipcu br.

     Lublin, 2008-09-12                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Pogrzeb prof. S.A. Pieniążka

W dniu 8 września 2008 roku na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie odbył się pogrzeb prof. S.A. Pieniążka. Urna została złożona do grobu obok urny żony Janiny Pieniążek. W tej żałobnej uroczystości wzięło udział bardzo wiele osób. Reprezentowane było nasze Towarzystwo. Wiązankę kwiatów złożył Ryszard Woźniak, wiceprzewodniczący zarządu Towarzystwa.

W tym samym dniu o godzinie 1830, w kościele pod wezwaniem św. Jakuba w Skierniewicach, odbyła się msza św. w intencji Profesora. Nasze Towarzystwo reprezentował członek zarządu Włodzimierz Bereziński.

     Lublin, 2008-09-09                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



W Indiach

Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych zorganizowało kolejny już 8 wyjazd szkoleniowo-turystyczny do dalekich krajów, tym razem do Indii, w dniach 18 – 30 sierpnia br. Udział wzięło 43 członków Towarzystwa. Głównym celem tego wyjazdu było zapoznanie się z produkcją jabłek, jak również stylem życia Hindusów oraz zabytkami kultury, nie tylko hinduskiej.

Krajowa produkcja jabłek waha się od 1,5 do 2,0 mln ton. Prawie całość jest produkowana w terenach podgórskich Himalajów. Około 90% na stokach, miejscami bardzo stromych. Przeważają drzewa niskopienne na silnie rosnących podkładkach z koroną kolistą w rozstawie 6 x 4 m. Przy normalnym przebiegu pogody i dostatecznej pielęgnacji drzew plony wynoszą około 40 t/ha. Przy takim plonie koszt produkcji wynosi około 0,20 USD/kg. Nakład pracy ręcznej waha się od 2500 – 3000 godz/ha, a koszt godziny pracy od 0,5 – 0,7 USD. Ceny skupu utrzymują się w granicach 0,4 – 0,6 USD/kg, a detaliczna od 0,75 do 1,50 USD/kg. Produkcja jabłek jest bardzo opłacalna. Mimo tego są niewielkie możliwości dalszego rozwoju produkcji jabłek, głównie wobec braku ziemi, zwłaszcza w terenach równinnych.

W tym wielkim kraju (10-krotnie większym od Polski) z rosnącą liczbą mieszkańców (1,1 mld osób) wiele jest różnych religii oraz bardzo ciekawych zabytków. Przede wszystkim ciekawy jest styl życia Hindusów. Najważniejszą rolę odgrywa rodzina. Każdy członek rodziny ma zapewniony byt niezależnie od wieku i pozycji społecznej. Hindusi wierzą w przeznaczenie. Na podstawie horoskopów mogą przewidzieć los każdego człowieka, z którym się wszyscy godzą w całym życiu. Mimo jeszcze dużej biedy, robią wrażenie zadowolonych, a nawet szczęśliwych. Są uśmiechnięci i bardzo gościnni. Tylko 20% ludności spożywa mięso, nie używają alkoholu i narkotyków oraz nie palą papierosów czy innych wyrobów tytoniowych. Nieznany jest problem kradzieży, zawiści i negatywny stosunek do innego człowieka. Wszystkie te cechy, przy pracowitości i pokorze do różnych zdarzeń i przy pomocy zagranicznych kredytów, są gwarancją szybkiego rozwoju kraju, co już teraz jest widoczne, szczególnie w miastach.

Indie mają bogatą historię i tradycje sięgające 5 tys. lat. W różnych etapach rozwoju zbudowano wiele dużych i bogatych świątyń, zamków oraz fortów. Jest co podziwiać. Warto jeszcze dodać, że Indie nigdy na nikogo nie napadały, natomiast były okupowane przez różne narody przez wiele wieków. Byli zmuszani do poddaństwa.

Kraj ten tak bardzo się różni pod wieloma względami pod innych krajów świata. Tam jeszcze są bardzo pozytywne zasady w życiu, które warto naśladować. Dlatego warto zwiedzić ten kraj, a jeśli, to tylko z rodzinną firmą Exotic Travel:
Jahangir Mangalia
kom. 600 414 181
exotic_travel@hotmail.com


     Lublin, 2008-09-09                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Komunikat w sprawie sytuacji na rynku owoców i warzyw

Komitetu ds. Owoców i Warzyw Rady Gospodarki Żywnościowej dla kierownictw resortów Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Gospodarki, sejmowej i senackiej Komisji Rolnictwa, związków i organizacji rolniczych, ogrodniczych, przemysłu owocowo-warzywnego i mediów na temat:

1. Oceny tegorocznego sezonu skupu owoców miękkich.
2. Prognozy skupu jabłek w tym sezonie.
3. Programu „Owoce w szkole”.


Ad.1. Ocena tegorocznego sezonu skupu owoców miękkich
Tegoroczny sezon skupu podstawowych gatunków owoców miękkich różnił się od sezonu 2007, przede wszystkim poziomem cen skupu. Pojawiło się wiele różnych informacji, zwłaszcza na temat cen skupu wiśni. Zdaniem zdecydowanej większości członków Komitetu ds. Owoców i Warzyw sytuację skupu i cen 4 podstawowych gatunków owoców można streścić następująco:

Truskawka
Ceny skupu kształtowały się w zależności od przeznaczenia owoców. Za owoce z szypułką przeznaczone do tłoczenia cena skupu wahała się od 2,0 do 2,2 zł/kg, do mrożenia z bez szypułki 3,0 – 3,5 zł/kg loco rampa (w zeszłym roku 1,8-2,0 zł/kg), a za owoce deserowe 4,0-8,0 zł/kg. Przy plonie 8-10 t/ha owoców przeznaczonych dla przetwórstwa koszty produkcji wahały od 2,2 – 2,5 zł/kg, w tym koszty zbioru 0,8 – 1,3 zł/kg. Koszty produkcji owoców deserowych wynosiły 3,0-4,0 zł/kg, przy kosztach zbioru 1,5 – 2,0 zł/kg. Tegoroczne ceny skupu można uznać za zadowalające dla producentów owoców. Jedną z przyczyn opłacalnych cen był brak zapasów mrożonek przy jednoczesnym zainteresowaniu mrożonkami, jeszcze przed zbiorem owoców, ze strony zagranicznych importerów. Po zbiorze owoców spadło zainteresowanie polskimi mrożonkami. Spadły, także ceny zbytu z około 1,3 do 1,1 Euro/kg. Jeśli ceny mrożonek nie wrócą do poziomu 1,3 Euro/kg zakłady produkujące mrożonki poniosą straty, co może mieć wpływ na ceny skupu owoców w przyszłym roku. Obecnie można przypuszczać, że produkcja owoców truskawki może być na poziomie 180-190 tys. ton, czyli na stosunkowo wysokim. Wzrasta zainteresowanie deserowymi owocami truskawki wysokiej jakości ze strony zagranicznych importerów.

Malina
Zbiory owoców letnich odmian były na normalnym poziomie. Jeśli będą korzystne warunki atmosferyczne, zbiory owoców jesiennych odmian mogą być wyższe niż w roku ubiegłym. Także ceny skupu zależały od ich przeznaczenia. Ceny skupu owoców do produkcji koncentratu, czyli gorszej jakości wynosiły od 4 – 4,50zł/kg. Do produkcji mrożonek ceny wahały się od 4,0 do 4,8 zł/kg (w zeszłym roku 3,5-4,5 zł/kg), a za owoce deserowe wysokiej jakości powyżej 5 zł/kg. Koszty produkcji wahały się od 3,0-3,5 zł/kg, w tym koszty zbioru 1,8-2,2 zł/kg. Wszystkie wyżej podane ceny były płacone loco rampa zakładu przez zakłady przetwórcze. Do końca lipca zanotowano duże zapotrzebowanie na nasze mrożonki ze strony zagranicznych importerów. Można przypuszczać, że przy wyższej niż dotąd produkcji owoców maliny nie powinno być większych problemów z ich zbytem po opłacalnych cenach. Tym bardziej, że np. w tym roku w Serbii producentom płacono 2,3 Euro/kg maliny, co spowodowało zahamowanie eksportu ich mrożonek do różnych krajów oraz wyraźny spadek ceny zbytu mrożonek.

Porzeczka czarna
W porównaniu z rokiem 2007 zbiory owoców mogą być wyższe o 10-20%, czyli 110 do 120 tys. ton. Taka wielkość naszej produkcji owoców gwarantuje opłacalność oraz stabilny rynek świeżych i przetworzonych owoców w krajach Unii Europejskiej. W porównaniu z rokiem 2007 ceny skupu były istotnie niższe. Ceny owoców do produkcji koncentratu wahały się od 1,8 do 2,1 zł/kg, a produkcji mrożonek od 2,0 – 2,3 zł/kg.
Przy plonie owoców 6 t/ha koszty produkcji wynoszą od 1,6 zł/kg. W tym roku producenci owoców byli zadowoleni z przebiegu skupu i płaconych cen. Już wiosną 2008 nie było zapasów koncentratu i mrożonek porzeczki czarnej. Trudno przewidzieć, jak będzie w nadchodzącym sezonie. Wydaje się, że przy produkcji owoców na poziomie 100-120 tys. ton nie powinno być problemów ze zbytem i uzyskaniem opłacalnych cen skupu. Istotny wzrost produkcji np. do dawnego poziomu 140 – 150 tys. ton, może wpłynąć na spadek cen skupu poniżej kosztów produkcji. Dlatego też należy dokładnie analizować wszelkie decyzje dotyczące zakładania dużych plantacji towarowych. Może to być uzasadnione, kiedy zbiory spadną poniżej 100 tys. ton. Warto jeszcze dodać, że w tym roku ceny skupu owoców porzeczki czarnej w Niemczech, Danii i na Węgrzech wahały się od 0,5 – 0,8 Euro/kg.

Wiśnie
W okresie ostatnich kilkunastu lat nie było tak niskich cen skupu wiśni jak w roku bieżącym. Produkcja owoców była nieopłacalna. Największe straty ponieśli producenci, którzy się wstrzymali z dostawami owoców do przetwórń przy cenie 0,8-1,2 zł/kg. Część owoców została na drzewach. Do pierwszych dni sierpnia cena skupu za owoce przeznaczone do tzw. tłoczenia (loco zakład) wahała się od 0,5 do 0,7 zł/kg, do produkcji mrożonek 0,8-1,1 zł/kg a za owoce deserowe na eksport 1,3-1,5 zł/kg. Przy plonie 8-10 t/ha koszt produkcji jednego kg owoców waha się od 1,6 do 1,8 zł/kg, a przy wysokim plonie (ok. 20 t/ha) 1,2-1,4 zł/kg.
W tym roku koszty ręcznego zbioru owoców wahały się od 0,4 do 0,6 zł/kg. Mimo niższych zbiorów owoców w Europie, niższe były ceny skupu w różnych krajach. W Euro/kg wynosiły:
- w Serbii 0,35 – 0,4
- na Węgrzech 0,3 – 0,5 a pod koniec zbiorów 0,2 – 0,22
- w Niemczech 0,4 – 0,55
- w Danii 0,45 – 05.

Do najważniejszych przyczyn niskich cen skupu owoców wiśni należą:
- spadek popytu na soki wiśniowe, głównie w Niemczech,
- znaczne zapasy koncentratu i mrożonek w Polsce.
- nadprodukcja owoców wiśni w Europie.

Z powodu tych trzech podstawowych przyczyn, straty ponieśli zarówno producenci owoców, jak i koncentratu czy mrożonek.
Aby zapobiec powtórzeniu się sytuacji w następnych latach, warto obniżyć wielkość produkcji do poziomu 120-130 tys. ton. Tego poglądu nie podzielają niektórzy członkowie Związku Sadowników RP. Aby rozwijać produkcję wiśni należy szukać nowych rynków zbytu i zwiększać spożycie owoców i przetworów wiśniowych, m.in. poprzez reklamę podkreślającą zdrowotne wartości wiśni.
Aktualnie dużo jest owoców niskiej jakości, które nie nadają się do produkcji mrożonek, do spożycia w stanie świeżym, a zwłaszcza na eksport na międzynarodowe rynki. Należy zmienić strukturę odmianową na większy udział owoców deserowych. Bezpośrednie dostawy owoców do odbiorców, ograniczają działalność pośredników, którzy nie tracą na obrocie owocami. Więcej niż dotychczas powinno być specjalistycznych wiśniowych grup producenckich. Zakłady przetwórcze powinny bardziej dbać o producentów owoców i swoją bazę surowcową poprzez pomoc doradczą i finansową np. w zakupie kombajnów do zbioru owoców. Ściślejsza powinna być współpraca zakładów z producentami na klasycznych zasadach partnerskich, a nawet kapitałowych.
Wysoki kurs naszej waluty do walut międzynarodowych ma istotny wpływ na opłacalność eksportu owoców i przetworów, a zatem na opłacalność produkcji owoców.
Przy ewentualnym zmniejszeniu produkcji owoców do poziomu 120 – 130 tys. ton nasz kraj nadal będzie największym producentem wiśni w Unii Europejskiej, a zatem możemy nadal zachować decydujący wpływ na europejski rynek wiśniowy.

Ad. 2. Prognoza skupu jabłek w tym sezonie.
W tym roku w Europie mogą być nieco wyższe zbiory jabłek niż w 2007 roku. Niższa będzie produkcja w niektórych krajach ale istotnie wyższa w Polsce i na Węgrzech. Będzie to miało wpływ na zagospodarowanie jabłek i ceny skupu. Na razie nie przewiduje się większych problemów z zagospodarowaniem jabłek deserowych wysokiej jakości, lecz ceny mogą być niższe niż w ubiegłym sezonie. Największy problem będzie z zagospodarowaniem jabłek przemysłowych z dwóch głównych powodów. Pierwszy to duże zapasy koncentratu jabłkowego na całym świecie. Szacuje się, że wahają się one od 400 do 600 tys. ton przy zeszłorocznej produkcji 1,2 do 1,4 mln ton. Największe zapasy są w Chinach, ale także w Polsce. Drugi powód to większa podaż jabłek przemysłowych. Na skutek szkód gradowych, porażenia owoców przez parch jabłoni oraz mniejsze rozmiary spowodowane suszą, ich udział może wynieść ok.55%, czyli ok. 1,3 mln. ton. Ogólną produkcję jabłek w naszym kraju szacuje się na ok.2,4 mln ton. Może być jeszcze jeden istotny powód, mianowicie zaprzestanie skupu jabłek przemysłowych przez zakłady, które mają poważne problemy finansowe. A takich jest coraz więcej w naszym kraju. Te trzy główne powody będą miały zasadniczy wpływ na cenę skupu jabłek przemysłowych. W lipcu zaczął się skup tzw. jabłek z przerywki. Trzeba mocno podkreślić, że w żadnym kraju z rozwiniętą produkcją jabłek, takie jabłka nie są towarem. Nie są zbierane spod drzew z powodów ekonomicznych. Nie opłacalny jest zbiór tych niskowartościowych owoców, także do produkcji koncentratu. Oznaczają się wysoką kwasowością, co już nie jest ważną zaletą, a niską zawartością suchej masy.
Ceny skupu jabłek z „przerywki” wahały się średnio od 0,15 – 0,20 zł/kg. Ze względu na wyższą wartość wyrośniętych jabłek zebranych w późniejszym terminie, wyższa nie tylko powinna, ale może być cena skupu. Z wyliczeń akceptowanych przez wielu producentów koncentratu jabłkowego przy jego cenie 3,3zł/kg cena jabłek przemysłowych odpowiedniej jakości może wynieść 0,3 zł/kg. Przy takiej relacji cen pokryte są koszty produkcji jabłek i koncentratu jabłkowego. W związku z różną jakością jabłek i terminów dostawy można stosować tzw. widełki cen skupu. Zdaniem członków Komitetu mogą one wynosić 0,25 – 0,35 zł/kg. Tak kształtują się nasze prognozy na dzień 5.08.2008. O ostatecznym poziomie cen zadecyduje rynek, czyli stosunek podaży do popytu na jabłka i koncentrat jabłkowy. Prawdopodobnie w tym sezonie skupu owoców przemysłowych oraz produkcji i dystrybucji koncentratu jabłkowego nikt nie uzyska zadowalających wyników finansowych. W takiej sytuacji potrzebne jest wzajemne zrozumienie partnerów, kompromisy i przetrwanie tego trudnego sezonu. O tym jakie trzeba podejmować działania oraz jak rozwinąć strategię produkcji jabłek i koncentratu Komitet zajmie się w późniejszym okresie.

3. Program „Owoce w szkole”
Powszechnie znany jest postępujący problem otyłości i nadwagi u dzieci i młodzieży, także w naszym kraju. Jedną z możliwości przeciwdziałania jest zwiększenie spożycia świeżych i przetworzonych owoców. W tym celu w Unii Europejskiej trwają prace związane ze specjalnym programem, na który Wspólnota zamierza rocznie przekazać 90 mln. Euro, w tym dla Polski prawie 13 mln Euro. Aby te środki uzyskać nasz kraj musi wyrazić zgodę na uczestniczenie w tym programie (zgłoszenie przez MRiRW do UE). Inny warunek to opracowanie krajowego programu, który winien zawierać informacje: ile dzieci zostanie objętych tym programem, jakie będą metody wdrażania i realizacji programu oraz formy i zakres promocji „Owoców w szkole” na terenie Polski. Realizacją tego programu chce się zająć Agencja Rynku Rolnego (mają doświadczenie w programie „mleko w szkole”) przy udziale departamentu rynku rolnego, resortu rolnictwa oraz Ministerstw Edukacji i Zdrowia. We wstępnej fazie realizacji programu producentów owoców będą reprezentowały Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych i Związek Sadowników Polskich. Rozpoczęły się pierwsze wstępne, prace rozpoznawcze. We wrześniu powołany zostanie zespół roboczy „Owoce w szkole”, który będzie odpowiedzialny za przygotowanie, a potem realizację programu w naszym kraju. Program ma wejść w życie jesienią 2009 roku. Liczy się na pomoc instytucji i osób, którym zależy na zdrowiu naszych dzieci i młodzieży. Warto nadmienić, że jeśli ten program znajdzie szerokie zastosowanie, zwiększy się popyt na nasze jabłka.

Informacja o Komitecie ds. Owoców i Warzyw
Przy Radzie Gospodarki Żywnościowej od 3 lat działa Komitet ds. Owoców i Warzyw. Jest to około 30 osobowy zespół fachowców z zakresu sadownictwa, warzywnictwa i przetwórstwa owocowo-warzywnego. Członkami są przedstawiciele instytutów naukowych i organizacji branżowych. Jest to jedyne tak liczne grono osób kompetentnych w sprawach ogrodniczych i przetwórstwa w naszym kraju. Na posiedzeniach, których jest kilka w roku, omawia się aktualne problemy w krajowym i światowym ogrodnictwie, sadownictwie oraz przetwórstwie owocowo-warzywnym, wypracowuje się propozycje i wnioski, które są przekazywane kierownictwu resortu rolnictwa. Organizowane są także konferencje oraz spotkania z kompetentnymi Władzami, na których omawia się problemy naszego ogrodnictwa, wymagające pilnego rozwiązania. Liczymy, że liczba instytucji i organizacji, którym przekazywane będą opinie, propozycje i wnioski będzie wzrastała, jak również będzie wzrastała liczba informacji merytorycznych ze strony Komitetu. Komitet zorganizuje branżowe konferencje, na których będą przedstawiane informacje, celem wywołania wspólnej dyskusji, a potem podjęcia stosownych wniosków. Pozwali to na wzmocnienie „jednego głosu” w sektorze w stosunku do krajowych, a także unijnych Władz. Tylko wówczas może być większa skuteczność w rozwiązywaniu problemów w polskim ogrodnictwie, sadownictwie i przetwórstwie owocowo-warzywnym.

     Warszawa, 14 sierpnia 2008 roku               Prof. dr hab. Eberhard Makosz     Przewodniczący Komitetu ds. Owoców i Warzyw

 



Nasze problemy wiśniowe

Tegoroczny sezon skupu wiśni był trudny tak dla producentów, jak i dla przetwórców tego gatunku owoców. Już dawno nie było tak niskich cen skupu, znacznie poniżej kosztów produkcji. Maleje zainteresowanie europejskich konsumentów sokami a także mrożonkami wiśniowymi. Już od kilku lat europejski rynek jest nasycony a często przesycony świeżymi i przetworzonymi owocami wiśni. O tym informuje się od kilku lat naszych producentów owoców. Przy normalnym przebiegu pogody występuje nadprodukcja owoców nie tylko w naszym kraju.

Jesteśmy i nadal będziemy największym producentem wiśni w Unii Europejskiej. Mimo że wiśnia jest dodatkowym gatunkiem w gospodarstwie sadowniczym, dochody są znaczące dla wielu producentów. Na rozwój uprawy wiśni duży wpływ ma działalność zakładów przetwórczych. Nie zawsze i nie wszystkie zakłady stosują zasady partnerskie w kontaktach z producentami owoców. Nie ma też jasnych reguł w rozwoju produkcji i dystrybucji owoców. Wielce ryzykowne jest stwierdzenie „jakoś to będzie” i dopiero w sytuacji kryzysowej szukanie przyczyn i winnych takiej sytuacji. Uprawa wiśni w Polsce jest wystarczająco ważna aby zastosować systemowe działanie w kierunku stabilizacji rynku wiśniowego oraz utrzymania poziomu opłacalności produkcji owoców i przetworów owocowych.

Nadszedł chyba czas aby przystąpić do opracowania strategii rozwoju uprawy wiśni w Polsce na najbliższe lata. Nie można z tym czekać do następnego kryzysowego roku. Taką strategię mogliby opracować eksperci z zakresu produkcji owoców i przetwórstwa owocowego z udziałem przedstawicieli władz administracyjnych i samorządowych. Co należałoby uwzględnić w takim opracowaniu? Przede wszystkim jakie są potrzeby na owoce wiśni, głównie zakładów przetwórczych. Powinny one w przybliżeniu określić potrzeby na ważniejsze rodzaje przetworów. Producenci owoców powinni zaś określić swoje możliwości produkcyjne. Jak organizować produkcję współpracując z zakładami przetwórczymi, z wykorzystaniem środków pomocowych. Kto powinien organizować promocje naszych owoców i produktów przetwórczych wiśni w kraju i zagranicą i przy jakiej pomocy finansowej z krajowego budżetu oraz funduszy unijnych. Wydaje się, że takie opracowanie z wytyczeniem celów i wykonawców może w istotny sposób stabilizować nasz rynek wiśniowy i zapewnić opłacalną produkcję owoców.

Dla opracowania takiej strategii potrzebne będą uwagi i opinie wielu naszych producentów owoców oraz przetwórców. W związku z tym zwracam się z prośbą o przekazanie takich uwag i propozycji na adres Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych. Te uwagi wykorzysta zespół opracowujący wspomnianą strategię, jeśli oczywiście dojdzie do skutku. W okresie zimowym m.in. Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych zorganizuje konferencję, której głównym celem będzie przyszłość uprawy wiśni w Polsce.

W maju 2009 w Polsce odbędzie się spotkanie ekspertów wiśniowych z Niemiec, Węgier, Serbii, Danii i Francji, podczas którego omówi się problemy związane ze stabilizacją rynku wiśniowego w krajach Unii Europejskiej.

Czekamy na rzeczowe uwagi i opinie z zakresu stabilizacji rynku i utrzymania opłacalności produkcji wiśni w Polsce.

     Lublin, 2008-08-19                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



„Jabłka w szkole”

Także w naszym kraju mamy coraz więcej dziecin i młodzieży otyłych i z nadwagą. Jest to ważny problem ich zdrowia. Główną tego przyczyną jest spożywanie w nadmiarze różnego rodzaju tzw. „fast foodów”, np. hamburgerów. Przez ograniczenie spożycia tych artykułów, zastępując je owocami, można istotnie zahamować proces otyłości i nadwagi. Stwierdzono to u dzieci i młodzieży, gdzie rozwinięto spożywanie owoców w szkole, np. w Anglii.

Unia Europejska przygotowuje specjalny program „Owoce w szkole”. Na ten cel chce przeznaczyć 90 mln EURO, z czego 13 mln dla naszego kraju. Z tych środków mają być pokryte koszty owoców oraz ich dostarczenie do szkół, jak również na cele promocyjne. Program ma wejść w życie jesienią 2009 roku. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgłosiło gotowość udziału naszego kraju w tym programie. Teraz należy przygotować odpowiednie opracowanie z zakresem rozmiaru i realizacji programu. Tym chce się zająć Agencja Rynku Rolnego. Zostanie powołany odpowiedni zespól roboczy, składający się z przedstawicieli trzech resortów: rolnictwa, zdrowia i edukacji. W początkowej fazie realizacji programu producenci będą reprezentowali Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych i Związek Sadowników Polskich.

Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych proponuje, aby już w tym roku w szerszym zakresie producenci dostarczali jabłka do wybranych szkół. W poprzednich latach sadownicy bezpłatnie dostarczali jabłka do kilkunastu szkół w woj. mazowieckim i małopolskim. Warto w tym roku przeznaczyć większe ilości jabłek bezpłatnie do większej liczby szkół np. w tych województwach. Jest tylko pytanie, czy będą chętni sadownicy do bezpłatnego przekazywania jabłek do szkół.

Zwracamy się z zapytaniem, kto już w tym roku chciałby przystąpić do tego programu. Sadownicy, którzy wyrażą taką gotowość w tym roku, będą mieli pierwszeństwo w skorzystaniu w przyszłorocznym programie, czyli w pierwszej kolejności otrzymają zwrot kosztów za jabłka dostarczone do szkół. Chciałbym bardzo zachęcić do udziału w tym programie. Chodzi przecież o zdrowie naszych dzieci i młodzieży. Przez rozwinięcie tego programu na szerszą skalę można znaczące ilości jabłek „zdjąć” z naszego rynku, a w tym roku będzie ich więcej niż potrzebuje rynek krajowy.

     Lublin, 2008-08-12                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Wybory w naszym Towarzystwie

W dniu 3 sierpnia 2008 roku odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze Sprawozdanie obejmowało działalność Towarzystwa w latach 2004-2008.

Liczba członków zwiększyła się o 53 osoby. Aktualnie Towarzystwo liczy 282 członków rzeczywistych i 25 członków wspierających, razem 307 członków (na zebraniu na listę członków wpisało się 6 osób). W okresie sprawozdawczym zorganizowano corocznie w marcu międzynarodowe seminaria sadownicze w Limanowej a w grudniu międzynarodowe konferencje sadownicze w Akademii Rolniczej w Lublinie (obecnie Uniwersytet Przyrodniczy). Dla członków zorganizowano wyjazdy szkoleniowe do następujących krajów:
2005 r. – USA,
2006 r. – Kraje Europy zachodniej
2007 r. – Ukraina, Rosja i Mołdawia
2008 r. – Indie

Członkowie otrzymali listowne informacje o ważnych problemach w polskim i zagranicznym sadownictwie. W roku 2005 było ich 6, w 2006 – 7, a w tym roku już 4.

Corocznie odbywały się zebrania członków w następujących gospodarstwach: 2005 r. u E.i J. Gabrysiaków, 2006 r. u W. i L. Barańskich, 2007 r. u S. i R. Woźniaków, a w tym roku u A. i A. Sosków. Wszystkie te zebrania były zawsze dobrze zorganizowane przez gospodarzy tych zebrań, za co należą się słowa uznania i podziękowania. Na tych zebraniach (oprócz tego roku) omawia się aktualne problemy w polskim i zagranicznym sadownictwie. Zwiedza się gospodarstwa oraz prezentowane są przez różne firmy maszyny, urządzenia i środki chemiczne. Te zebrania cieszą się dużym zainteresowaniem, nie tylko ze strony członków Towarzystwa.

Jesteśmy członkami prestiżowych organizacji zagranicznych, jak WAPA (światowe zrzeszenie jabłek i gruszek), EUROFEL (organizacja działająca w Komisji Europejskiej) oraz w grupach roboczych wiśni i porzeczki czarnej. Te dwie grupy działają na terenie Europy. Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych jest jedyną organizacją, która w tak szerokim zakresie reprezentuje polskie sadownictwo zagranicą, głównie w gremiach produkcyjno-handlowych.

Jesteśmy członkami Rady Gospodarki Żywnościowej, działającej przy Ministrze Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W tej Radzie działa Komitet d.s. Owoców i Warzyw, który liczy prawie 30 osób, specjalistów z dziedziny sadownictwa, warzywnictwa i przetwórstwa owocowo-warzywnego. Jest to także jedyne tak liczne grono specjalistów w kraju, zajmujące się problemami krajowego sadownictwa, warzywnictwa i przetwórstwa owocowo-warzywnego. W oparciu o merytoryczną dyskusję opracowuje się wnioski, które się przekazuje kierownictwu resortu rolnictwa oraz prasie ogrodniczej.

Także w tym okresie sprawozdawczym Towarzystwo wywiązało się z głównych celów działalności, mianowicie upowszechniania nowych technologii w produkcji i dystrybucji owocow. Większość członków Towarzystwa posiada sady na wysokim poziomie nie ustępując nowoczesnym sadom, zwłaszcza jabłoniowym w krajach z rozwiniętą produkcją owoców. Organizacja gospodarstw jest także na wysokim poziomie. Są wyposażone w nowoczesne chłodnie, urządzenia do sortowania i pakowania owoców oraz w sprzęt najwyższej jakości. Te gospodarstwa nadal są wzorem dla różnych specjalistów sadowniczych w kraju, gdyż obrały właściwy kierunek produkcji i rozwoju gospodarstwa. Dzięki tym gospodarstwom nie trzeba już szukać wzorców zagranicą.

Jednym z przykładów wzorowego gospodarstwa, godnym naśladowania, jest gospodarstwo A.i A. Sosków, gdzie się odbyło tegoroczne zebranie Towarzystwa. Są tam nie tylko bardzo nowoczesne sady, głównie jabłoniowe, z plonem około 50 t/ha, ale także nowoczesne chłodnie oraz sortownie do sortowania jabłek. W tym gospodarstwie jest firma Soska Konsulting - Niezależne Doradztwo Sadownicze. Warto zwiedzić to gospodarstwo i zasięgnąć informacji u właścicieli oraz doradców sadowniczych.

Na tym zebraniu wybrano nowy Zarząd i Komisję Rewizyjną Towarzystwa. Skład nowego Zarządu jest następujący:
Eberhard Makosz - przewodniczący
Ryszard Woźniak - wiceprzewodniczący
Maciej Lipecki - wiceprzewodniczący
Piotr Gościło - sekretarz
Zbigniew Chołyk - skarbnik

Członkowie Zarządu: Włodzimierz Bereziński, Roman Cybulski, Janusz Gabrysiak, Wojciech Grochowalski, Wojciech Gursztyn, Jerzy Gwara, Aleksandra Lipnicka, Tadeusz Pagacz, Adam Soska, Stanisław Ziętek

Do Komisji Rewizyjnej wybrano: Waldemara Żółcika (przewodniczący) oraz Andrzeja Sułka i Witolda Oryniaka.

     Lublin, 2008-08-08                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Ważna rewizyta

W roku 2007 nasze Towarzystwo nawiązało ścisły kontakt z Instytutem Sadownictwa i Winiarstwa w Krasnodarze (południowa Rosja). W marcu 2007 roku 7-osobowa grupa kransodarskich sadowników wzięła udział w limanowskim seminarium, a potem przez trzy dni zapoznawali się z gospodarstwami sadowniczymi w południowej Polsce.

W sierpniu 2007 roku 32-osobowa grupa sadowników i szkółkarzy odwiedziła sady i gospodarstwa w rejonie Krasnodaru. Zostaliśmy przyjęci serdecznie i bardzo gościnnie. Mogliśmy się zapoznać z problemami tamtejszego sadownictwa. Mają jeszcze wiele do zrobienia, aby osiągnąć poziom polskiego sadownictwa, z wyjątkiem sadu „Gigant”, gdzie sady i produkcja jest na bardzo wysokim poziomie.

W lutym bieżącego roku braliśmy udział w krajowej konferencji sadowniczej organizowanej przez tamtejszy Instytut. Wykłady wygłaszali: niżej podpisany, Marek Kawalec i Piotr Gościło. Przez dwa dni Piotr Gościło pokazywał, jak ciąć jabłonie w nowoczesnym sadzie. Te pokazy cieszyły się wielkim zainteresowaniem ze strony krasnodarskich sadowników.

Na zaproszenie Towarzystwa, w lipcu br. nasz kraj odwiedziło 3 pracowników naukowych krasnodarskiego Instytutu oraz przedstawiciel firmy DowAgrosciences. Przez trzy dni zwiedzali sady i szkółki w rejonie Grójca i Lublina oraz dwie firmy sprzedające środki produkcji dla sadowników w rejonie Grójca. Po jednym dniu zwiedzali Warszawę, Kraków i Wieliczkę. Wrażenia gości można określić jednym słowem: byli „oszołomieni” tym, co zobaczyli w Polsce. Nie tylko sadami, szkółkami, gospodarstwami i firmami, ale także zwiedzanymi miastami i całym naszym krajem. Zapoznali się nie tylko z produkcją jabłek, ale także borówką i szpalerowymi plantacjami porzeczki czerwonej i agrestu.

W imieniu gości i swoim pragnę bardzo podziękować kol. Piotrowi Gościle za wybór gospodarstw i firm oraz organizację pobytu na ziemi grójeckiej. Wszystkim właścicielom sadów, szkółek i firm zaopatrzenia ogrodniczego nie tylko za pokazanie swoich obiektów i szczere odpowiedzi na pytania, ale także za wspaniałą gościnność. Także my pokazaliśmy wysoki poziom gościnności i walory „słowiańskiej duszy”.

Jaki może być efekt tej wizyty. Umówiliśmy się na „budowę mostu” między Polską i Rosją, a ściślej między Towarzystwem Rozwoju Sadów Karłowych a Instytutem Sadownictwa i Winiarstwa w Krasnodarze. Działanie „mostu” ma być następujące: od nas do Krasnodaru „pojadą” owoce, drzewka i środki produkcji, a z Krasnodaru do nas przyjadą krasnodarscy sadownicy. Goście przywieźli duże zapotrzebowanie na nasze drzewka i jabłka. Te zamówienia będą realizowane przez członków naszego Towarzystwa.

Inna ważna informacja. Jeśli członek Towarzystwa zechce pojechać do Krasnodaru i potrzebuje pomocy, proszę się zgłosić do nas to pomożemy w nawiązaniu dobrych kontaktów, głównie w rejonie Krasnodaru. Sądzę, że także dla nas będą pozytywne efekty ze współpracy z Instytutem i firmą DowAgrosciences w Krasnodarze.

     Lublin, 2008-08-08                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

Foto-relacja




Zdjęcia: Piotr Gościło

 



Jabłka z „przerywki”

W krajach z rozwiniętą produkcją jabłek nie zbiera i nie sprzedaje się jabłek z tzw. „przerywki”, głównie z powodów ekonomicznych. Nie opłaca się to zarówno producentom jabłek, jak i koncentratu jabłkowego. Pod tym względem jesteśmy wyjątkiem. Należy sobie zadać pytanie, jakie znaczenie ekonomiczne mają takie jabłka dla producenta. Moim zdaniem niewielkie. Chyba, że jabłka zbierają członkowie rodziny. Jest obawa, że trudno zachować okresy karencji dla takich jabłek. Małe partie tych owoców utrudniają ich przerób. Jest to jeden z powodów niższych cen skupu takich jabłek. Istnieje obawa, że te ceny mogą być punktem wyjścia dla późniejszych cen skupu jabłek przemysłowych. Inna obawa, to przekonanie, że producentom opłaca się zbierać jabłka z ziemi po niskich cenach. Jestem zdania, że nie warto zbierać i sprzedawać jabłek z „przerywki”.

Nadal jestem zdania, że w sezonie skupu cena jabłek przemysłowych winna zależeć od ceny koncentratu jabłkowego. Przy cenie 1 EUR/kg koncentratu, cena skupu jabłek winna wynieść około 0,30 zł/kg. Na razie trudno prognozować cenę koncentratu m.in. z powodu dużych zapasach w wielu krajach. O poziomie cen koncentratu oraz cen skupu jabłek przemysłowych w różnych krajach będą informacje na naszej stronie internetowej.

     Lublin, 2008-08-04                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



„Stan polskiego sadownictwa, kierunki i możliwości rozwoju”

Pod takim tytułem Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych i Komitet d.s. Owoców i Warzyw przy Radzie Gospodarki Żywnościowej wydali opracowanie prof. dr hab. Eberharda Makosza.

W bardzo streszczonej formie opisano aktualny stan polskiego sadownictwa. Bardziej szczegółowo przedstawiono kierunki i możliwości rozwoju ważniejszych gatunków roślin sadowniczych. Wskazano na szanse rozwoju, czyli co, jak i ile produkować, aby produkcja była opłacalna teraz i w najbliższej przyszłości. Zwrócono uwagę na konieczność pomocy producentom przez władze administracyjne, samorządowe oraz organizacje czy instytucje działające na rzecz rozwoju sadownictwa. Podkreśla i uzasadnia się, że sam producent nie jest w stanie rozwijać nowoczesną produkcję i dystrybucje owoców dostosowaną do wymogów rynku owocowego. Zresztą taki rozwój nie jest tylko interesem sadowników, ale całego społeczeństwa i gospodarki narodowej. Z efektów rozwoju najmniej korzysta sam sadownik, bardziej konsument i cała gospodarka.

     Lublin, 2008-08-04                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Przyszłość Produkcji Owoców Jagodowych w Polsce i na Świecie

Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie (Katedra Ekonomiki Ogrodnictwa)
Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych
Polskie Towarzystwo Nauk Ogrodniczych

zapraszają na
III Międzynarodową Konferencję Naukową
Przyszłość Produkcji Owoców Jagodowych w Polsce i na Świecie


Lublin, 11-12 grudnia 2008 r.
Centrum Kongresowe Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie

Więcej informacji oraz tematykę konferencji znajdziesz tutaj >>>

Komitet Organizacyjny
Prof. dr hab. Eberhard Makosz – przewodniczący,
Prof. dr hab. Lilianna Jabłońska,  Dr Dariusz Paszko,  Dr Anna Jargiełło,  Dr Maria Ochał,  Dr Eugenia Czernyszewicz,  Dr Joanna Pawlak,  Dr Wioletta Wróblewska,  Dr Arkadiusz Chudzik,  Mgr Zenobia Kucia,  Mgr Bożena Szafrańska, 

     Lublin, 2008-07-30                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Aktualna sytuacja na rynku owoców wiśni

    Niski poziom tegorocznych cen wiśni wynika z przesycenia rynku europejską świeżą i przetworzona wiśnią. W związku z tym od co najmniej 5 lat przestrzegałem naszych sadowników aby nie zakładali nowych i większych towarowych sadów wiśniowych. Ten problem przedstawiałem w prasie sadowniczej jak również na licznych spotkaniach z sadownikami.

    W zeszłym tygodniu cena polskich owoców wiśni wysokiej jakości na miejscu w Niemczech wznosiła ok. 0,50 € / kg. Podobną cenę uzyskiwali niemieccy producenci wiśni.

     Lublin, 2008-07-21                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Ceny skupu świeżych owoców wiśni w Niemczech

    W zeszłym tygodniu cena skupu węgierskich wiśni wysokiej jakości w Niemczech wahała się od 0,51 - 0,53 € / kg. Podobną cenę uzyskiwali niemieccy producenci wiśni.



     Lublin, 2008-07-14                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Prognoza produkcji owoców w 2008 roku

  W początkach miesiąca lipca (7 lipca) łatwiej o dokładniejszą prognozę zbiorów owoców w naszym kraju. Pozwolę sobie podkreślić, że ta prognoza pokrywa się z moją wcześniejszą prognozą, przedstawioną w początkach czerwca tego roku. Moja aktualna prognoza produkcji ważniejszych gatunków owoców przedstawia się następująco:

Gatunki
    Prognoza w tys. ton
  Produkcja w 2007 roku wg GUS w tys. ton  
jabłka
2300 – 2400
1040
gruszki
30 - 40
31
wiśnie
130 - 150
110
śliwki
80 - 90
54
czereśnie
35 - 45
20
truskawka
180 - 190
175
malina
65 - 75
56
porzeczka czarna
110 - 120
103

  Moim zdaniem dane GUS były zaniżone w stosunku do jabłek, śliwek, czereśni i gruszek, a zawyżone dla owoców truskawki. Trzeba jeszcze przypomnieć, że w roku 2007, na skutek szkód przymrozkowych, była niższa produkcja owoców. Pragnę zaznaczyć, że rozróżniam produkcję od zbiorów owoców. Do produkcji zaliczam wszystkie wyprodukowane owoce, zaś do zbiorów tylko zebrane owoce do sprzedaży lub użytku w gospodarstwie.

  W roku bieżącym, z wyjątkiem grusz, bardzo obficie kwitły drzewa i krzewy owocowe oraz rośliny truskawki. Zapowiadała się rekordowa produkcja owoców, tak sądziło wielu ekspertów. Tak jednak nie jest. Wystąpiły bardzo silne opady zawiązków owocowych z powodu chłodnych nocy z chłodnymi opadami w okresie kwitnienia roślin. Inne powody niższej produkcji to silniejsze występowanie chorób i szkodników, szkody gradowe oraz susza powiązana z wysokimi temperaturami powietrza.

    Przedstawiam szczegółowy komentarz do omawianych gatunków.

   Jabłka. W tym roku produkcja jabłek mogła przekroczyć granice 2,5 mln ton, czyli więcej niż w normalnym roku. Na skutek silnego porażenia drzew przez parcha i mączniaka jabłoni, szkody gradowe i suszę, produkcja może być niższa co najmniej o 10%. Także z tych powodów wyższy będzie udział jabłek przemysłowych, szacuję na 55-60%. Może zabraknąć jabłek wysokiej jakości do całkowitego wypełnienia wszystkich przechowalni i chłodni. Ze wstępnej prognozy można wnioskować, że w krajach zachodniej Europy produkcja jabłek może być niższa o około 15%. Istotnie niższe zbiory jabłek będą na Białorusi, natomiast na Ukrainie podobne, jak w roku ubiegłym. W Rosji, na skutek ubiegłorocznej suszy, tegoroczna produkcja jabłek może być niższa o 20-30%.

   Gruszki. W tym roku będzie istotnie niższa produkcja gruszek w stosunku do normalnych zbiorów (około 60 tys. ton). Główne przyczyny to słabsze kwitnienie drzew i bardzo silny opad zawiązków owocowych. Podobnie jest w Holandii i Belgii. W związku z tym można się spodziewać relatywnie wysokich cen skupu gruszek.

   Wiśnie. Nie będzie rekordowych zbiorów owoców tego gatunku. Bardzo silny był opad zawiązków, a nie opryskane drzewa przeciw chorobom są silnie porażone przez moniliozę i drobną plamistość liści. Mimo bardzo obfitego kwitnienia drzew, przewiduję produkcję na poziomie 130-150 tys. ton. Niepewny jest zbiór wszystkich owoców z powodu braku siły roboczej. W tym roku zdecydowanie mniej wiśni jest w Serbii i nieco mniej w Niemczech i na Węgrzech. W tych dwóch krajach ceny skupu są bardzo różne, w Niemczech wahają się od 0,45 – 0,55 a na Węgrzech 0,45, zaś w Serbii (mrożonki) i 0,34 (koncentrat ) euro/kg.

   Śliwki. Dobrze zawiązały wczesne odmiany śliw, natomiast słabo, a nawet bardzo słabo późne odmiany, w tym Węgierka Zwykła. Produkcja owoców może być nieco niższa. Na Węgrzech mogą być istotnie wyższe zbiory śliwek. W Niemczech przewiduje się normalne zbiory, a ceny skupu za wczesne odmiany wahają się od 1,6 – 1,9 euro/kg.

   Czereśnie. W tym roku produkcja czereśni może być nieco wyższa niż w latach z normalnymi plonami. Przybyło wiele nowych sadów, ale także silny był opad zawiązków. Ceny skupu za wczesne i drobnoowocowe odmiany wahają się od 3 – 4, a za wielkoowocowe powyżej 6 zł/kg. W Niemczech cena skupu za 1 kg czereśni średnicy powyżej 26 mm wynosi około 3 euro/kg.

   Truskawka. Moim zdaniem zeszłoroczna produkcji owoców truskawki wahała się od 150 do 160 tys. ton. Tegoroczna produkcja mogła przekroczyć granicę 200 tys. ton, gdyby nie długotrwała susza w okresie dojrzewania owoców. Produkcję na poziomie 180 – 190 tys. ton można uznać za wysoką w obecnych warunkach w naszym kraju. Na skutek spadku opłacalności produkcji owoców oraz braku pracowników do zbioru owoców, można się spodziewać spadku, zarówno powierzchni plantacji jak i produkcji owoców. Tegoroczna cena skupu odszypułkowanych owoców wahała się od 3,- do 3,5 zł/kg, pokrywając koszty produkcji. W tej cenie koszty zbioru owoców (około 1 zł/kg) stanowiły 30%. Nieco korzystniejsza relacja była przy produkcji owoców deserowych i wynosiła około 25%. Warto jeszcze dodać, że większość zakładów przetwórczych produkujących mrożonki i koncentraty, skupiły więcej owoców niż w roku ubiegłym. Mniejszy był deficyt pracowników do zbioru owoców.

   Malina. Jak się wcześniej spodziewano, produkcja owoców maliny może być istotnie wyższa niż w ubiegłych latach. Świadczy o tym także większy skup niż w ubiegłym roku. Odnosi się to do letnich odmian. W początkowej fazie skupu, cena za owoce przemysłowe wahała się od 3,0 do 3,5 i szybko się podniosła do poziomu 4,0 – 4,5 zł/kg. Biorąc pod uwagę aktualną cenę mrożonek, cena skupu świeżych owoców, ale wysokiej jakości, może się wahać od 5,0 – 5,5 zł/kg. Przy takiej cenie nasze mrożonki mogą konkurować z serbskimi mrożonkami, np. na niemieckim rynku. Wysoki jest koszt zbioru owoców – 1,5-2,0 zł/kg. Stanowi to 37-45% aktualnej ceny skupu (4,0 – 4,5 zł/kg) W Serbii ceny skupu 1 kg owoców maliny wynoszą 2,3 euro. Były to za wysokie ceny i Serbowie mają problemy ze zbytem owoców i mrożonek.

   Czarna porzeczka. Także nie będzie rekordowych zbiorów owoców porzeczki czarnej, czyli około 140 tys. ton. Ze względu na silny opad zawiązków oraz duży udział starych plantacji porażonych przez choroby i szkodniki, w porównaniu z rokiem 2007 wzrost produkcji może się wahać od 10-20%. Jest to produkcja na średnim poziomie, ale wystarczająca na potrzeby rynku europejskiego. W tym roku cena skupu może wynieść co najmniej 2,5 zł/kg. Sądzę, że wzrośnie do 3,0 zł/kg. Jest to cena, która zachęci producentów do prowadzenia istniejących plantacji. Taka cena nie będzie zachętą do zakładania nowych plantacji towarowych. Na razie nie są potrzebne w naszym kraju. Cena skupu 1 kg owoców wynosi na Węgrzech 0,58 – 0,65, a w Niemczech 0,65-0,75 euro/kg.

   Za 4-6 tygodni przedstawię bardziej dokładną prognozę zbiorów jabłek i gruszek w kraju i na świecie.

     Lublin, 7.VII.2008 r.                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Cena skupu owoców porzeczki czarnej

Otrzymuję pytania odnośnie cen skupu owoców porzeczki czarnej. Moja odpowiedź jest następująca. W związku z brakiem zapasów mrożonek i koncentratu, średnich zbiorów owoców w całej Europie oraz aktualnej sytuacji cenowej w Nieczczech i na Węgrzech, w początkowej fazie zbiorów owoców wysokiej jakości, cena skupu 1 kg może wynieść około 2,50 zl. W zależności od przebiegu pogody cena może ulec zmianie, prawdopodobnie będzie tendencja wzrostowa.



     Lublin, 2008-06-30                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Nie będzie rekordowych zbiorów owoców w 2008 roku

Mimo bardzo obfitego kwitnienia drzew (z wyjątkiem grusz) i krzewów oraz braku przymrozków nie można się spodziewać rekordowych zbiorów owoców. A to głównie z powodu nie najlepszych warunków pogodowych w okresie kwitnienia drzew i krzewów. Bardzo silny był opad zawiązków czereśni, wiśni, późnych odmian śliw i porzeczki czarnej.

Podobnie jak w poprzednich latach w oparciu o informacje członków Towarzystwa oraz na podstawie własnych oględzin wielu sadów i plantacji opracowałem wstępną prognozę zbiorów owoców. Tegoroczna prognoza różni się od poprzednich prognoz. Główny powód zmiany formy prognozy to trudność oceny spodziewanych zbiorów według tonażu. Taka ocena ma też wpływ na politykę cen, nie zawsze z korzyścią, zarówno dla producentów jak i odbiorców naszych owoców. Tak było w ubiegłym roku, kiedy prognozowano katastrofalnie niskie zbiory np. jabłek poniżej 1 mln ton, co miało istotny wpływ na wysokie ceny skupu, które szkodziły, zwłaszcza producentom koncentratu jabłkowego. Dlatego obecna prognoza jest umiarkowana, spokojna, bez emocji. Dziwi prognoza podawana w tonach, czy to jest teraz możliwe i komu lub do czego jest potrzebna. Jeszcze bardziej dziwi prognoza cen skupu.

W oparciu o poziom zawiązania owoców w początkach czerwca br. podaje swoją prognozę zbiorów dla ważniejszych gatunków w stosunku do zbiorów roku ubiegłego. Istotnie wyższe będą zbiory jabłek, owoców maliny oraz truskawki. Na średnim poziomie mogą być zbiory wiśni. Tylko nieco wyższe w porównaniu z rokiem ubiegłym mogą być zbiory owoców porzeczki czarnej, zaś na podobnym poziomie czereśni, śliwek i aronii, a na nieco niższym gruszki.

Mogą być problemy z zagospodarowaniem wszystkich jabłek po opłacalnych cenach. Nie powinno być problemów w uzyskaniu opłacalnych cen za owoce czereśni, truskawki i porzeczki czarnej oraz śliwek, a zwłaszcza gruszek

W poprzedniej informacji na tej stronie podałem spodziewane koszty produkcji dla 5 gatunków w bieżącym roku.

Na wysokość zbiorów duży wpływ miały choroby, jak np. parch i mączniak jabłoni lub monilia na drzewach wiśni oraz szkodniki, zwłaszcza wielkopąkowiec porzeczkowy. Nie wiadomo też jaki będzie przebieg pogody w okresie wzrostu owoców. Należy się spodziewać raczej ujemnego wpływu na wzrost owoców. To także potwierdza mój pogląd, że nie będzie rekordowych zbiorów owoców, choć są inne zdania na ten temat, innych osób.

Inny ważny problem to rysujący się brak siły roboczej do zbioru owoców. W tym miejscu chciałbym rozróżnić produkcję od zbiorów owoców. W prognozie dokładniejszy jest teraz termin poziomu produkcji owoców. Termin zbiorów winien się odnosić do zebranych owoców, a to może się różnić od poziomu produkcji owoców. Może się wszystko dobrze skończy. Jedno jest pewne, w tym roku zbyt owoców będzie trudniejszy, a opłacalność produkcji niższa niż w roku ubiegłym.

     Lublin, 2008-06-10                                                                                                         Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Tab. 1. Szacunkowy koszt ręcznego zbioru owocow w 2008 roku

Wyszczególnienie Owoce zł/kg
  deserowe przemysłowe
  Jabłka 0,10 – 0,12 0,12 – 0,15
  Wiśnie 1,00 – 1,20 0,75 – 1,00
  Truskawka 1,50 – 2,50 0,80 – 1,20
  Malina 2,50 – 3,00 1,80 – 2,20
  Porzeczka czarna - 0,90 – 1,20


Tab. 2. Koszty produkcji owoców w 2008 roku

Cena koncentratu euro/kg Cena jabłek przemysłowych
  zł/kg euro/kg
  1,0 0,30 0,09
  1,2 0,40 0,12
  1,4 0,45 0,13
  1,6 0,70 0,20


Tab. 3. Relacje cen koncentratu jabłkowego i jabłek przemysłowych w 2008 roku (przy kursie 3,4 – 3,5 zł/euro)

Wyszczególnienie Owoce deserowe Owoce przemysłowe do produkcji
    mrożonek koncentratów
  Jabłka 0,80 – 1,10 - 0,28 – 0,32
  Wiśnie 2,00 – 2,50 1,50 – 2,00 1,30 – 1,80
  Truskawka 2,80 – 3,50 2,20 – 2,50 2,00 – 2,20
  Malina 3,00 – 3,50 2,40 – 2,80 2,20 – 2,50
  Porzeczka czarna - 1,40 – 1,60 1,20 – 1,40


                                                                                                            Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Integrowana produkcja owoców

W dniu 16 maja zespół niezależnych ekspertów poinformował Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Pana Marka Sawickiego o znaczeniu i problemach rozwoju integrowanej produkcji owoców w Polsce. Ta forma produkcji owoców jest już powszechna w większości krajach Unii Europejskiej. Do 2013 roku ma być powszechna w całej Unii Europejskiej.

W naszym kraju spada zainteresowanie integrowaną produkcji owoców. Główny powód to dodatkowe koszty bez istotnego wsparcia finansowego ze strony naszego rządu. Wprawdzie w ramach PROW po raz pierwszy w Polsce przewiduje się dotacje na poziomie 2 750 zł na gospodarstwo. Po pokryciu podstawowych kosztów niewiele zostaje producentowi z tej kwoty. A z intensywną produkcją wiążą się nie tylko konkretne koszty, ale dodatkowe prace, jak prowadzenie notatek (dzienniczków), kontrole i specjalne szkolenia, które producentom pochłaniają sporo czasu. Brak postępu w rozwoju tej formy produkcji owoców grozi nam m.in. trudniejszym zbyt owoców, zwłaszcza przy obfitych zbiorach. Nie spełni się wtedy podstawowego wymogu, jakim jest certyfikat świadczący o tym, że owoce są bezpieczne dla zdrowia konsumentów.

Aby zachęcić producentów do integrowanej produkcji owoców, pomoc finansowa winna być taka, aby pokrywała koszty i poświęcony dodatkowy czas sadowników. Dotacja winna być w stosunku do hektara uprawy sadowniczej. Do ustalenia jest wysokość dotacji.

Pan Minister podzielił nasze obawy co do przyszłości nowej produkcji owoców i widzi konieczność innej formy wsparcia tej ważnej formy produkcji owoców. Problemem jest znalezienie odpowiednich środków finansowych. Zdaniem Pana Ministra mogą być w programie PROW z działania rolnictwa zrównoważonego. Zobowiązał Departament do określenia możliwości zmian finansowania integrowanej produkcji owoców. O wynikach tych działań będziemy informowali m.in. na tej stronie internetowej.

                                                                                                            Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Pracownicy sezonowi

Mam nieoficjalne informacje o trudnościach w załatwianiu wiz dla pracowników sezonowych z Ukrainy, które są ze strony naszych konsulatów, choć nie z ich winy. Potrzebna jest interwencja w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Proszę o informacje od osób, które mają trudności w załatwianiu wiz, czy uzyskaniu zagranicznych pracowników sezonowych. Takie, możliwie szersze informacje proszę przekazywać na adres TRSK.

                                                                                                            Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Zaproszenie

Produkcentów owoców i warzyw oraz przetwórców owocowo-warzywnych zapraszmy na konferencję, która odbędzie się w dniu 28 maja w gmaxchu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwooju Wsi w sali "Wzorcownia". Początek o godz. 10.00.

Tematem konferencji są wstępne prognozy zbiorów owoców i warzyw oraz sytuacja w przemyśle owocowo-warzywnym, a także czego się spodziewać w tym zakresie na polskim i europejskim rynku owocowo-warzywnym.

                                                                                                            Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Pracownicy sezonowi

Jednym z najtrudniejszych problemów nie tylko w polskim sadownictwie, jest rosnący deficyt pracowników do prac w uprawach sadowniczych, a zwłaszcza do zbioru owoców. Dużo się o tym mówi przy różnych okazjach, ale za mało jest konkretnych działań z zakresu rozwiązania tego problemu.

Z inicjatywy Komitetu d.s. Owoców i Warzyw, Rada Gospodarki Żywnościowej zleciła Instytutowi Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarski Żywnościowej opracowanie ekspertyzy na temat potrzeb pracowników sezonowych w ogrodnictwie i przetwórstwie owocowo-warzywnym oraz skutków ekonomicznych i społecznych przy braku rąk do pracy. Obliczono, że w sadownictwie, warzywnictwie polowym i przetwórstwie owocowo-warzywnym potrzeba rocznie około 200 000 pracowników sezonowych. Jeśli zabraknie np. 25% pracowników do zbioru owoców, straty z powodu nie zebranych owoców mogą wynieść około 2 mld złotych. Z tego powodu straty poniosą nie tylko producenci owoców i warzyw, ale także przetwórstwo owocowo-warzywne (mniej surowca) i konsumenci (wyższe ceny detaliczne).

O tych problemach i skutkach Rada Gospodarki Żywnościowej po raz pierwszy w Polsce zapoznała 5 resortów, Sejmową i Senacką Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz instytucje zajmujące się analizą niedoboru pracowników sezonowych.

Szczegółowe informacje o ekspertyzie i podjętych działaniach posiada Rada Gospodarki Żywnościowej w Warszawie (rgz@minrol.gov.pl) i Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych (emakosz@o2.pl)

                                                                                                            Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Integrowana produkcji owoców

Z inicjatywy przewodniczącego zarządu Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych, 4 osobowy zespól niezależnych ekspertów wystosował pismo do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o rozpatrzenie zmian we wspieraniu Integrowanej Produkcji Owoców w naszym kraju. Obecnie obowiązujące przepisy z zakresu form i wielkości pomocy finansowej nie mają wpływu na zainteresowanie się sadowników tym ważnym sposobem produkcji owoców. Wzorem innych krajów postulujemy dotacje w stosunku do powierzchni upraw sadowniczych, a nie do całego gospodarstwa, niezależnie od jego wielkości. W dniu 16 maja Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjmie grupę niezależnych ekspertów w tym zakresie.

                                                                                                            Prof. dr hab. Eberhard Makosz

 



Ankieta - zbiory owoców

Powszechnie wiadomo jak ważną rolę w zagospodarowaniu owoców i ustalaniu cen mają możliwie dokładne prognozy zbiorów. Winno ich być co najmniej dwie, pierwsza po kwitnieniu, a druga 2 – 3 tygodnie przed zbiorem owoców.

Zarząd TRSK w ubiegłym roku opracował dwie prognozy, które były dość trafne. Chcemy to powtórzyć również w tym roku. Zwracamy się z prośbą do wszystkich producentów owoców o wypełnienie załączonej ankiety i przesłanie na nasz adres najpóźniej do 20 maja br. Bardzo prosimy jak najszersze grono sadowników do wypełnienia i przesłania tej ankiety. Ułatwi to dokładniejsze opracowanie pierwszej prognozy zbiorów w naszym kraju. Ta prognoza musi być „wyważona”, aby została właściwie oceniona przez zagranicznych producentów, a przede wszystkim importerów naszych owoców. Osoby, które prześlą ankiety ze swoim adresem, otrzymają wyniki prognozy oraz informacje o spodziewanych zbiorach w kilku krajach europejskich.

Zarząd Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych ma wielką nadzieję, że wielu krajowych producentów owoców, nie tylko członków TRSK, prześle rzetelnie wypełnione ankiety.

                                                                                                            W imieniu Zarządu TRSK
                                                                                                            Prof. dr hab. Eberhard Makosz
Pobierz ankiete word [32 kB]>>>

 



Producenci jabłek i gruszek

W sadach jabłoniowych płd. Tyrolu drzewa są silnie porażone chorobą zwaną proliferacja. Nie bardzo mogą sobie dać radę z jej skutecznym zwalczaniem. Drzewa porażone owocują słabiej, a owoce są złej jakości. W związku z tym ostrożnie z zakupem drzewek jabłoni z południowo tyrolskich szkółek. Trzeba mieć pewność, że kupowane drzewka są wolne od tej choroby. Inna rada dla naszych producentów, to ciągłe i dokładne kontrolowanie drzew w swoich sadach. Jeśli się pojawią choćby niewielkie objawy tej choroby, należy natychmiast usunąć z sadu chore drzewa.

Jeszcze groźniejsza jest zaraza ogniowa w sadach jabłoniowych i gruszowych. W zeszłym roku bardzo silnie wystąpiła w sadach jabłoniowych w rejonie Steiermark w Austrii. Zwalczanie tej choroby jest bardzo trudne. W związku z tym w Austrii dopuszczono streptomycynę do zwalczania zarazy ogniowej na jabłoniach. Na to zareagowały duże sieci supermarketów, oświadczając, że nie kupią jabłek z drzew potraktowanych streptomycyną. Radzę dokładnie kontrolować swoje i w najbliższym sąsiedztwie drzewa jabłoni i grusz. Kiedy się pojawią choćby najmniejsze objawy, natychmiast usunąć chore gałęzie i pędy, a przy silnym porażeniu, nawet cale drzewa. Trzeba dokładnie stosować sposoby zapobiegające lub zwalczające te chorobę wg zaleceń prof. P. Sobiszewskiego z ISK w Skierniewicach.  


Informacja o metodzie integrowanej produkcji owoców

Metoda integrowanej produkcji owoców w wielu krajach zachodniej Europy stosowana jest od wielu już lat ze wsparciem finansowym ze środków Unii Europejskiej. Aktualnie w większości krajach Unii Europejskiej nadal dotuje się tę metodę produkcji na poziomie 300 – 500 eur/ha. Głównie dzięki tej pomocy ta metoda rozwinęła się na szerszą skalę, obejmuje nawet 80 do 100 % produkcji jabłek.

W naszym kraju spada zainteresowanie tą metodą produkcji owoców. Kiedyś około 15% owoców, głównie jabłek, produkowano tą metodą, obecnie około 3%. W Polsce producenci zajmujący się tą metodą produkcji nie otrzymywali pomocy finansowej, przeciwnie, musieli płacić za jej stosowanie. Aktualnie ta metoda jest wspierana z funduszy PROW na poziomie około 2750 zł na gospodarstwo. Taka kwota ledwo pokrywa dodatkowe koszty związane ze stosowaniem tej metody.

Powszechnie są znane zalety tej metody nie tylko dla sadowników. Już teraz, a zwłaszcza w przyszłości, potrzebne będą certyfikaty IPO, a bardziej Eurepgap czy Globalgap. Metoda integrowanej produkcji ułatwia uzyskanie niezbędnych certyfikatów.

W związku z tym uważamy za konieczne rozwinięcie tej metody w naszym sadownictwie, w innej niż dotychczasowa forma wsparcia (2750 zł na gospodarstwo), podobnie jak w innych krajach, czyli dotacja do jednostki powierzchni. Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych podejmuje działania w tym zakresie, głównie w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które dysponuje, lub winno dysponować odpowiednimi środkami finansowymi na ten ważny cel. Nie jest to łatwe zadanie, gdyż jak zwykle brakuje środków finansowych, ale może się znajdą z innych działów lub źródeł. Wspólnie z kilkoma specjalistami z tego zakresu przygotowujemy odpowiednie informacje i wniosek do MRiRW. Bardzo potrzebne jest wsparcie ze strony producentów, którzy stosowali, stosują lub chcieliby stosować te metodę w swoich uprawach sadowniczych.

W związku z tym zwracamy się z prośbą o informacje, co trzeba uczynić, aby tę metodę produkcji rozwinąć na szerszą skalę w najbliższych latach. Wasze opinie, uwagi i wnioski, możecie przesłać na adres Towarzystwa najpóźniej do 10 maja br.

                                                                                                                                     Prof. dr hab. Eberhard Makosz  



W dniach 14 i 15 marca br. odbyło się, zgodnie z programem, XXVIII Międzynarodowe Seminarium Sadownicze w Limanowej. Udział wzięło około 250 osób, głównie sadowników z całej Polski. Przeważali producenci owoców. Dominowali członkowie naszego Towarzystwa.

Głównymi tematami była rola liści w odżywianiu drzew, różne sposoby nawożenia drzew oraz czynniki mające decydujący wpływ na wysokość plonu i jakość owoców, głównie jabłek. Ciekawe były informacje o plonowaniu 4 odmian jabłoni na podkładkach M9 i M26 oraz o nowoczesnych sadach czereśniowych. Ważnymi wnioskami było znaczenie dolistnego nawożenia jabłoni na plonowanie drzew i jakość owoców. Okazuje się, że aby uzyskać corocznie 40-50 t/ha jabłek, trzeba drzewa inaczej odżywiać niż do niedawna zalecano w naszym kraju.

Z inicjatywy TRSK rozpocznie się dyskusja i działania w zakresie dopłat do integrowanej produkcji owoców. Obecnie obowiązujące przepisy nie sprzyjają rozwojowi tego ważnego sposobu produkcji owoców. Warto nadmienić, że w wielu krajach Unii Europejskiej dopłaty wahają się do 300 do 400 eur/ha.

Zwracamy się z prośbą do sadowników, którzy stosują lub stosowali metodę integrowanej produkcji w swoich uprawach o uwagi i propozycje. Czy nadal są zainteresowani IPO, jakie winno się spełniać warunki, aby ta forma produkcji była atrakcyjna dla producenta. Bardzo liczymy na wasze uwagi, mogą one nam bardzo ułatwić rozmowy w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zmianach finansowania IPO w Polsce. Informacje€ prosimy przesyłać na adres Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych w Lublinie.

Nasze Towarzystwo włączy się do unijnego programu „Owoce w szkołach”. Wielu naszym członkom zależy bardzo na poprawie zdrowia polskich dzieci. Przez większe spożycie owoców istotnie poprawi się stan zdrowia oraz wpłynie na większy zbyt owoców w kraju. Aktualnie rozmawiamy z kompetentnymi osobami, organizacjami i instytucjami, które zajmą się tym problemem oraz które przygotują stosowne wnioski do Komisji Europejskiej, skąd można uzyskać znaczące dotacje na ten cel. Mamy nadzieję, że realizacja tego programu zacznie się w sierpniu br. Już teraz zwracamy się do producentów owoców, zwłaszcza jabłek, z propozycją o wzięcie udziału w tym programie. Wiążące informacje ukażą się w późniejszym terminie.

Przebieg pogody w pierwszym kwartale br. można uznać za korzystny dla naszego sadownictwa, z wyjątkiem kilkunastu dni z wyższymi temperaturami w miesiącu lutym. Ważniejszy będzie przebieg pogody w miesiącach kwiecień – maj. O przebiegu pogody, skutkach i wypływających z tego wnioskach będziemy informowali członków Towarzystwa w formie pisemnej, w tym także w kwartalniku „Biuletyn Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych”.

Wiadomo, że dla wielu producentów owoców ważne są prognozy zbiorów w kraju i Europie oraz informacje o rynku owocowym, jak również informacje o poszczególnych gatunkach, których produkcję warto rozwijać lub ograniczać w naszym kraju w najbliższych latach. O tym będą szczegółowo informowani członkowie Towarzystwa, a ogólnie sadownicy oraz organizacje i instytucje zajmujące się rozwojem sadownictwa w naszym kraju. Głównym celem tych informacji jest próba wspólnego działania przez sadowników. organizacje, administrację, samorządy i naukę sadowniczą. Potrzebne są długofalowe, dobrze przemyślane działania i rozwiązania systemowe.

W tym roku mogą być poważne problemy z terminowym zbiorem wszystkich owoców, spowodowane coraz większym brakiem siły roboczej. TRSK poświęca temu problemowi szczególna uwagę i działa aktywnie poprzez włączenie się do działań Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Bierzemy udział w pracach na ten temat, prowadzonych przez Sejmową Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tym problemem, nie tylko w Komisji Sejmowej, bardzo aktywnie zajmuje się poseł M. Maliszewski, z którym współpracujemy w tym zakresie.

Zwracamy się z prośbą do osób, które już mają lub przewidują duże problemy w zatrudnianiu pracowników sezonowych o informacje, jakie są te problemy i jakie są propozycje ich rozwiązania. Jak najwięcej takich informacji ułatwi nam rozmowy z odpowiednimi resortami.

Niezależnie od podejmowanych działań, radzimy we własnym zakresie szukać pracowników do pracy w swoim gospodarstwie. Nie jest to łatwe, gdyż brak pracowników sezonowych jest problemem ogólnoeuropejskim. Na Ukrainie większe gospodarstwa sadownicze już odczuwają brak siły roboczej do zbioru owoców.

Wobec tych trudności trzeba szukać sposobów zmniejszających nakłady pracy w sadach. Wydajność pracy przy cięciu drzew i zbiorze np. jabłek, gruszek czy czereśni można istotnie podnieść przez zastosowanie podnośnych platform, a zbiór jabłek lub gruszek przez zastosowanie urządzeń typu Pluc-O-Track. Warto się już teraz zainteresować tymi urządzeniami.

Na uwagę zasługuje jeszcze jeden ważny fakt. Od wielu już lat zawsze w Polsce są najniższe ceny detaliczne jabłek deserowych. W lutym 2008 roku w sklepach i supermarketach cena jabłek dobrej jakości wynosiła w USD/kg: Szwajcaria i Rosja – 3,0 – 4,0, stare kraje UE, USA i Kanada 2,0 – 3,0, Litwa, Węgry, Bułgaria, Słowenia, Ukraina i Białoruś 2,0 – 2,5, Czechy i Słowacja 1,5 – 2,0 a w Polsce tylko 1,0 – 1,7.

Zasadniczy wpływ na niskie ceny detaliczne jabłek ma wyraźny wzrost ich produkcji oraz niższe marże handlowe. Wyraźny wzrost produkcji jabłek trzeba głównie zawdzięczać polskim producentom. Zmienili sposoby produkcji, ponieśli wysokie nakłady z własnych środków finansowych oraz wyraźnie zwiększyli zasób wiedzy i koszty z tym związane. Z efektów działalności gospodarstw teraz korzystają konsumenci jabłek, handlowcy i producenci środków produkcji, czyli cała gospodarka narodowa. Trzeba podkreślić, że z tego wzrostu najmniej finansowo skorzystali sami producenci jabłek. O tym winni wiedzieć konsumenci, handlowcy oraz osoby bądź instytucje decydujące o środkach pomocowych dla sadownictwa. Im większa pomoc dla sadowników, tym większe korzyści dla całej gospodarki narodowej. Każde euro przyznane np. na inwestycje produkcyjne jest bardzo efektywne w sadownictwie.

W drugiej połowie sierpnia 2008 roku TRSK organizuje wyjazd szkoleniowy do Indii. Chcemy zapoznać się z dynamicznie rozwijającą się produkcją owoców w tym dużym azjatyckim kraju. Na ten 12-dniowy wyjazd zgłosiło się ponad 45 członków TRSK.

TRSK wspólnie z Radą Gospodarki Żywnościowej organizuje wyjazd na spotkanie międzynarodowej grupy porzeczki czarnej, które odbędzie się w dniu 23 maja w Brukseli. Z Polski weźmie udział 8 osób.

Członkowie Towarzystwa mają preferencyjne warunki w zakresie ubezpieczenia upraw sadowniczych.

 


Podsumowanie działalności Towarzystwa w 2007 roku i plan pracy na 2008 rok

W dniach 9 i 10 marca 2007 roku odbyło się Międzynarodowe Seminarium Sadownicze w Limanowej, którego głównym organizatorem było Towarzystwo. Głównymi tematami były: uprawa grusz oraz nawożenie roślin sadowniczych. Jednym z wykładowców był specjalista z Holandii. Udział uwzięło ponad 300 osób. W drugim dniu (10 marca) odbył się tradycyjny już pokaz cięcia drzew, przeprowadzony przez innego holenderskiego specjalistę.

Towarzystwo było głównym organizatorem X Międzynarodowej Konferencji, która odbyła się w dniu 17 grudnia 2007 w Akademii Rolniczej w Lublinie. Udział wzięło ponad 1000 osób, głównie sadowników z całej Polski. Głównymi tematami była przyszłość polskiego sadownictwa wobec wzrastającej produkcji owoców na świecie oraz jakie może być miejsce polskich owoców na unijnym rynku. Na co trzeba zwrócić szczególna uwagę, aby sprostać wymaganiom rynku unijnego. Te problemy omawiało 4 wykładowców, dwóch z Holandii i po jednym z Niemiec i Austrii. W swoich wystąpieniach stwierdzili, że polskie sadownictwo ma szanse rozwoju i może mieć dobre miejsce na unijnym rynku. Podkreślali, że konieczna jest bardzo ścisła integracja z rynkiem unijnym. Warto podkreślić, ze poglądy tych wykładowców i dwóch polskich wykładowców, były identyczne, bez uprzedniego porozumiewania się. Świadczy to o tym, że poruszane problemy są ważne dla naszego kraju. Ważność i aktualność tych problemów wyraziło wielu uczestników tej konferencji.

W drugiej połowie sierpnia odbył się 14-dniowy wyjazd szkoleniowy do trzech krajów wschodniej Europy – na Ukrainę, do Mołdawii i płd. Rosji (Krasnodar), w którym wzięło udział 34 członków Towarzystwa. Zapoznano się z aktualną sytuacją w sadownictwie i szkółkarstwie sadowniczym w tych krajach. Zauważono, że w tych krajach rozwija się nowoczesne sadownictwo, zwłaszcza uprawa jabłoni, ale jeszcze sporo czasu upłynie, zwłaszcza na Ukrainie i w Rosji, zanim w 50-80% lokalna produkcja pokryje krajowe potrzeby. Na podkreślenie zasługuje bardzo gościnne przyjęcie naszej grupy we wszystkich odwiedzanych krajach.


Ważnym punktem zeszłorocznej działalności Towarzystwa było zorganizowanie wystawy na targach Fruitlogistica w styczniu w Berlinie. Było to, jak dotąd, nie tylko największe (300 m2), ale także najlepiej prezentujące się stoisko.

W dniu 4 sierpnia odbyło się kolejne, doroczne spotkanie organizowane przez Zarząd Towarzystwa, tym razem w firmie „Rajpol” z siedzibą w gospodarstwie Ryszarda Woźniaka w Wólce Łęczeszyckiej. Ta firma posiada chłodnie o pojemności prawie 2000 ton, a przede wszystkim nowoczesne urządzenia do sortowania i pakowania jabłek. Jest to w Polsce pierwszy tak nowoczesny obiekt handlowy. Inną nowością w Polsce jest ścisła współpraca firmy „Rajpol” z dużą holenderską firmą handlową „The Greenery”.

W ciągu rok wysłaliśmy do członków Towarzystwa 7 pism z informacjami o nowych sposobach w produkcji i dystrybucji owoców, spodziewanych zbiorach i cenach zbytu w Polsce i zagranicą.

Byliśmy członkami prestiżowej organizacji WAPA (Światowe Zrzeszenie Jabłek i Gruszek). Jest to dobra okazja do poznania problemów o światowej produkcji i dystrybucji jabłek i gruszek. Inna okazja to poznanie naszych problemów przez specjalistów z różnych krajów świata. Także w tym roku współpracowaliśmy z unijną organizacja EUROFEL z siedzibą w Brukseli. Wspólnie pracujemy nad prognozą zbiorów oraz zapasów jabłek i gruszek w Unii Europejskiej. Jesteśmy członkiem międzynarodowej grupy roboczej – wiśnie. Celem tej grupy jest ocena sytuacji w produkcji i dystrybucji owoców wiśni w UE i krajach trzecich, głównie w Serbii. Dzięki naszemu członkostwu w tych trzech międzynarodowych organizacjach lepiej znamy sytuację w światowej produkcji i dystrybucji owoców. Jest to najlepsza szansa do przedstawienia problemów polskiego sadownictwa nie tylko na szczeblu Unii Europejskiej.

Od dwóch lat jesteśmy członkiem Rady Gospodarki Żywnościowej przy Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W ramach Rady działa Komitet d.s. Owoców i Warzyw, którym kieruje przewodniczący Zarządu Towarzystwa. Członkami tego Komitetu są kompetentne osoby, reprezentujące organizacje branżowe sadownictwa i przetwórstwa owocowego oraz nauki sadowniczej i ekonomicznej (25 osób). Głównym zadaniem tego Komitetu jest poznawanie aktualnych problemów w sadownictwie i przetwórstwie owocowym oraz wypracowanie wniosków, które są przekazywane kierownictwu resortu. Jak na razie jest to w kraju jedyna organizacja, w której się wspólnie omawia i załatwia problemy polskiego ogrodnictwa i przetwórstwa owocowo-warzywnego.
 


Plan pracy Towarzystwa w 2008 roku

Także w kolejnym roku będziemy współorganizatorami seminarium w Limanowej i konferencji w Lublinie. Planujemy wyjazd szkoleniowy do Hiszpanii i Maroka lub Japonii i Indii. Przewidujemy doroczne spotkanie członków w jednym z gospodarstw. Podobnie jak w poprzednich latach na bieżąco będziemy informowali członków o aktualnych problemach w produkcji oraz dystrybucji owoców i materiału szkółkarskiego. Może już w formie „Biuletynu Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych”. Podtrzymujemy nasze członkostwo w WAPA, EUROFEL i grupie roboczej wiśnie oraz w Radzie Gospodarki Żywnościowej.

Jeszcze z większą determinacją chcemy się udzielać w pracach i działalnościach dotyczących sadownictwa i szkółkarstwa sadowniczego. Szczególnie w pracach nad wielkością produkcji i jakością owoców. Co, ile i jak produkować, aby produkcja była opłacalna. Jak się dostosować do wymagań rynku, zwłaszcza Unii Europejskiej. Jak jeszcze lepiej korzystać ze środków pomocowych, zwłaszcza z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Szczególnie dużo czasu i pracy chcemy poświęcić problemowi braku siły roboczej nie tylko w sadownictwie i szkółkarstwie. Brak rąk do pracy może być największym problemem w tym roku. W dalszym ciągu chcemy stymulować współpracę między samymi sadownikami oraz producentami owoców przemysłowych i zakładami przetwórczymi. Może w tym roku będziemy już „mówili jednym głosem” w kraju i w Brukseli. Jest to pilna potrzeba w rozwiązywaniu trudnych problemów, nie tylko w sadownictwie i szkółkarstwie.

Chcemy, w różny sposób, nadal wspierać członków Towarzystwa w rozwoju opłacalnej produkcji owoców. Będziemy zachęcali do ścisłej, partnerskiej współpracy między sobą oraz z odbiorcami swoich owoców czy materiału szkółkarskiego. Szczególną uwagę zwracamy na informacje o nowych warunkach i wymaganiach w produkcji i dystrybucji oraz w sposobie szybkiego i skutecznego dostosowania się. Stale i wiele się zmienia, trzeba poznawać i dostosowywać się do nich, nie wolno stanąć w miejscu. Osiąganie dobrych wyników finansowych i satysfakcji ze swojej działalności ułatwia nie tylko wiedza i wysoki poziom przedsiębiorczości, ale także wysoki poziom życzliwości i tolerancji, pokory i optymizmu. Tego i dużo zdrowia oraz pomyślności życzy Zarząd Towarzystwa wszystkim członkom Towarzystwa w 2008 roku
 


Informacje z
aktualny rok >>>
2016 roku >>>
2015 roku >>>
2014 roku >>>
2013 roku >>>
2012 roku >>>
2011 roku >>>
2010 roku >>>
2009 roku >>>
2008 roku >>>

 
sadnet

| e-mail: emakosz@o2.pl | tel: (81) 524 71 04 | fax (+48 81) 524 71 05 |

trsk