sadownictwo sady karłowe
Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych sady karłowe Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych
TRSK Strona główna O nas Aktualności Statut Stowarzyszenia Zarząd Galeria zdjęć Kontakt
TRSK


PRZYSZŁOŚĆ POLSKIEGO JABŁKA

PRZYSZŁOŚĆ POLSKIEGO JABŁKA pod takim tytułem odbyła się międzynarodowa konferencja sadownicza w dniu 4 grudnia w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie,z udziałem 486 osób.Ważnym punktem programu była ocena opłacalności produkcji jabłek w Europie,którą prezentowali wykładowcy z Polski,Włoch ,Ukrainy oraz z Rosji i Białorusi.Porównując opłacalność produkcji w Polsce z krajami Wschodniej i Zachodniej Europy,nadal możemy być konkurencyjni na europejskim rynku jabłkowym.

Oceniano możliwości produkcji oraz eksportu jabłek,soku zagęszczonego i drzewek jabłoni.Są szansy nawet na dalszy wzrost,przy spełnieniu określonych warunków.Trzeba się spodziewać różnych zagrożeń,które szczegółowo przedstawiali prelegenci.Kto ma największe szansy na opłacalną produkcję jabłek w najbliższych latach.

Biorąc pod uwagę wysoką frekwencję, a zwłaszcza duże zaintresowanie uczestników można stwierdzić,że konferencja spełniła swój cel.Wzbudziła zaintresowanie przyszłością naszych jabłek.A trzeba się dobrze zastanowić,czy i jakie zakładać sady jabłoniowe i kto będzie miał największe szansy na opłacalną produkcję jabłek.

Wykłady i wystąpienia zostały opublikowane w obszernych i atrakcyjnych "Materiałach Konferencyjnych" do nabycia w Towarzystwie Rozwoju Sadów Karowych w Lublinie.

Prof.dr hab.Eberhard Makosz


KOMUNIKAT kilkudziesięciu grup producentów

W dniu 29.11.2013 roku odbyło się w Grójcu, spontanicznie zwołane przez zainteresowanych, spotkanie przedstawicieli kilkudziesięciu grup producentów owoców i warzyw z województw: mazowieckiego, lubelskiego, łódzkiego, kujawsko-pomorskiego i pomorskiego.

Zebrani zgodnie uznali za niedopuszczalne i godzące w żywotne, obecne i przyszłe interesy polskich producentów owoców i warzyw, przepisy rozporządzenia MRiRW z dnia 19 września 2013 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. 2013 poz. 1178), które wprost prowadzą do nieuzyskania uznania przez obecnie wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw, których w kraju jest około 220. W szczególnie beznadziejnej sytuacji są 53 grupy, które w bieżącym roku kończą wstępne uznanie.

Nieuzyskanie uznania skutkuje koniecznością zwrotu otrzymanej pomocy wraz z odsetkami, co oczywiście oznacza upadłość grup i sprzedaż ich majątku przez syndyków podmiotom zewnętrznym, najczęściej zagranicznym, które już sądują możliwość zakupu udziałów w naszych grupach. To niezgodne z duchem i literą prawa unijnego rozporządzenie będzie wprost prowadzić do przejmowania majątku grup przez obcy kapitał.

Zwracamy się do Kierownictwa i Pracowników Ministerstwa z pytaniem, czy tak ma wyglądać w polskim wydaniu, ugruntowany i cały czas wzmacniany przez prawo unijne, udział producentów w rynku? Rozporządzenie idzie w odwrotnym kierunku, niż stanowi prawo UE!

Zgodnie uznając wprowadzone przepisy za niezgodne z Konstytucją RP, zebrani podjęli decyzję o konieczności złożeniu wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Prace przygotowawcze prowadzone są już od dwóch tygodni.

Żądamy niezwłocznego spotkania z Panem Ministrem i merytorycznych rozmów dotyczących sposobów wyjścia z zaistniałej sytuacji.

Uczestnicy spotkania, Grójec, 29.11.2013 r.


Różnice w prognozach i zbiorach jabłek w naszym kraju

Z informacji Głównego Urzędu Statystycznego wynika,że w roku 2012 zbiory jabłek wyniosły 2.830 tyś.ton,w tym mogą wynieść 2.925 tyś.ton,wzrost o 1.6 %.Natomiast według Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych,zbiory przekroczyły 3.8 mln ton (wczesniej podawałem 3.7 mln ton przy szacunku wielkości eksportu jabłek 1.1 mln ton), w tym roku mogą się wahać od 3.0 do 3.2 mln ton,mniej o około 15 %.

Na 3.8 mln ton składa się:
- przerób na sok zagęszczony,około 2.0 mln ton
- eksport w sezonie 2012/2013 - 1.2 mln ton
- spożycie świezych jabłek,około 600 tyś.t

Powyższe liczby pochodzą z oficjalnych żródeł,uznane jako pewne.
Te zbyt duże różnice między faktycznymi zbiorami jabłek a danymi prezentowanymi przez Główny Urząd Statystyczny,budzą zdziwienie i są żywo dyskutowane w kraju i zagranicą.W związku z tym, za konieczność mozna uznać weryfikację oceny zbiorów jabłek przez Główny Urząd Statystyczny.

Wielkość zbiorów jabłek w tym roku i ich zagospodarowanie przedstawi sie na miedzynarodowej konferencji sadowniczej w dniu 4 grudna br w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie.

Prof. dr hab. Eberhard Makosz


Przyszłość Polskiego Jabłka

Mamy już wysoką produkcję jabłek,zagęszczonego soku jabłkowego i drzewek jabłoni,najwyższą w Europie,wysoki eksport jabłek,najwyższy na świecie oraz bardzo wysoką pozycję na europejskim rynku jabłek.Jak utrzymać wysoką produkcję,eksport i pozycję na europejskim rynku oraz możliwości jej podniesienia będa głównymi tematami na miedzynarodowej konferencji sadowniczej p.t.:"Przyszłość polskiego jabłka",która się odbędzie w dniu 4 grudnia br. w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie.

Ramowy program konferencji:

Opłacalność produkcji jabłek w Polsce,Zachodniej Europie i na Ukrainie, przedstawią specjaliści z Polski,połd.Tyrolu i Ukrainy.

Wystąpienia:
Staniław Kalemba - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Roman Jagieliński - Prezes zarządu Grupy Producentów "Roja"
Julian Pawlak - Prezes zarządu Stowarzyszenia Krajowej Unii Producentów Soków
Witold Boguta - Prezes zarządu Krajowego Związku Grup Producentów Owoców i Warzyw
Maciej Lipecki - Prezes zarządu Stowarzyszenia Polskich Szkółkarzy
Przyszłość polskich jabłek, możliwości rozwoju i zagrożenia. Eberhard Makosz

Dyskusja
Rozpoczęcie konferencji o 10.00, zakończenie okolo 16.00.Po zakończeniu obiad.Między pierwszymi wykładami a wystąpieniami przerwa kawowa.
Zapraszamy producentów oraz przedstawicieli organizacji i instytucji związanych z produkcją oraz eksportem jabłek,przetworów jabłkowych i drzewek jabłoni do uczestnictwa w konferencji i udziału w dyskusji.

W imieniu Organizatorów

Prof. dr hab. Eberhard Makosz


Mniejsze jabka,niższe zbiory

W tym roku,w porównaniu z ubiegłym, mniejsze są jabłka w większości sadach w całym kraju. Główna przyczyna to przebieg pogody latem,a zwłaszcza jesienią.W ubiegłym roku ciepła, w tym chłodna jesień.Pewne jest,że w tym roku będą niższe zbiory jabłek,zwłaszcza przemysłowych.Bardzo słabo owocowały stare jabłonie.W wielu krajach europejskich także niskie są zbiory jabłek przemysLowych.

Wielkość zbiorów jabłek w tym roku i ich zagospodarowanie przedstawi sie na miedzynarodowej konferencji sadowniczej w dniu 4 grudna br w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie.

Prof. dr hab. Eberhard Makosz


Ten sukces ma "wielu ojców"

W ciągu ostatnich 15 lat wielkość produkcji jabłek w Polsce podwoiła się średnio z 1,6 do 3,2 mln ton. W skali światowej jedynie w Chinach nastąpił, w tak krótkim czasie, szybszy wzrost produkcji jabłek. W Polsce w 2012 roku produkcja jabłek wyniosła 3.7 mln ton, w bieżącym roku może wynieść około 3.0 mln ton. W sezonie 2012/2013 eksport jabłek z naszego kraju przekroczył 1.1 mln ton (najwyższy na świecie), w tym sezonie może wynieść co najmniej 800 tys. ton. Krajowa produkcja zagęszczonego soku jabłkowego w 2012 roku wyniosła około 300 tyś. ton, z czego prawie 90% wyeksportowano do różnych krajów. Przy takim poziomie produkcji i wielkości eksportu, zarówno jabłek, jak i soku zagęszczonego, Polska zajmuje zdecydowanie pierwsze miejsce w Europie. Odgrywamy wielką rolę jako dostawca jabłek na rynku europejskim, zwłaszcza rosyjskim. Wygrywamy konkurencję nie tylko z innymi krajami europejskim, ale także zamorskimi. Jest to niewątpliwie wielki sukces naszego kraju. Polska może być dumna z przeprowadzonych zmian w uprawie jabłoni, zakończonych wielkimi sukcesami.

Uzyskiwana obecnie wielkość produkcji jabłek jest wynikiem wprowadzenia na szeroką skalę od 2000 roku sadów karłowych. W większości sadach produkcja jest na wysokim światowym poziomie, z plonami od 50 do 70 ton z hektara. Krajowe sady jabłoniowe są podziwiane przez zagranicznych sadowników. To kolejny, godny podkreślenia, sukces krajowego sadownictwa.

Przez rozwój sadów karłowych i wzrostu produkcji jabłek znacznie podniosła się dochodowość producentów jabłek i drzewek jabłoni. Miało to wielki wpływ na wzrost liczby grup producentów i dobre wyniki ekonomiczne. Wzrosło zapotrzebowanie na środki produkcji i siłę roboczą.

Sukcesy polskiego sadownictwa są wynikiem pracy wielu osób, organizacji i instytucji. Wśród nich do najważniejszych zaliczyć można:

  • Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych, które jako pierwsze w różny sposób wdrażało uprawę sadów karłowych, nowe technologie produkcji jabłek, organizowało wyjazdy szkoleniowe do różnych krajów świata.
  • Producenci jabłek, którzy podjęli ryzyko zakładania nieznanych wówczas w naszym kraju sadów, zastosowali nowe metody produkcji jabłek, powiększali powierzchnię sadów, uzyskując wysokie plony jabłek dobrej jakości. Mieli największy wpływ na wielkość produkcji i naszą wysoka pozycję w światowej produkcji jabłek.
  • Producenci soków zagęszczonych przez zwiększanie swoich mocy przerobowych i skupu około 50% wyprodukowanych jabłek.
  • Producenci drzewek jabłoni, którzy bardzo szybko zwiększyli podaż drzewek potrzebnych do zakładania nowego typy sadów, pokrywające potrzeby drzewek dobrej jakości w około 80%.
  • Grupy i organizacje producentów, wyposażone w nowoczesne chłodnie oraz urządzenia do sortowania i pakowania jabłek, dzięki temu możliwy był wysoki eksport jabłek.
  • Eksporterzy jabłek, którzy bardzo szybko znaleźli nowe rynki zbytu, w tym w krajach pozaeuropejskich.
  • Nauka sadownicza wspierająca rozwój nowoczesnej produkcji jabłek, w oparciu o własne wyniki badań.
  • Rynki Hurtowe na których zbywa się znaczne ilości jabłek, łącznie z eksportem, głównie do krajów Wschodniej Europy.
  • Organizacje producentów i instytucje wspierające rozwój produkcji i eksport jabłek.
  • Firmy zaopatrujące producentów w potrzebne środki do produkcji jabłek, świadczące usługi szkoleniowe i doradztwo fachowe.
  • Czasopisma sadownicze, które na bieżąco informowały czytelników o rozwoju i sposobach produkcji jabłek w sadach karłowych.

Na szczególne podkreślenie zasługują działania naszego rządu, który stwarzał korzystne warunki do rozwoju sadownictwa, oraz utrzymywał dobre stosunki gospodarcze i polityczne z rządami krajów, do których eksportujemy jabłka. Bardzo ważną rolę odegrały środki pomocowe z Unii Europejskiej.

Należy mocno zaakcentować, że tylko dzięki szerokiemu udziałowi wielu podmiotów i ścisłej współpracy możliwe było osiągniecie tak znaczących sukcesów w naszym kraju.

Zdaniem wielu zagranicznych ekspertów sadowniczych, w najbliższych latach polskie jabłka zdominują europejski rynek. Powstaje zupełnie nowa sytuacja, zwłaszcza dla producentów i eksporterów jabłek. Nowe warunki i wyzwania, którym trzeba sprostać w sytuacji, gdy chcemy co najmniej utrzymać obecną wysoką pozycję na światowym rynku jabłek i soku zagęszczonego.

Jakich zagrożeń można spodziewać się w produkcji i eksporcie jabłek? Problemy te należy poruszać przy różnych okazjach i w gronie kompetentnych osób. Jedną z takich okazji może być międzynarodowa konferencja sadownicza pt."Przyszłość polskiego jabłka", która odbędzie się w dniu 4 grudnia br. w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie.

Zapraszamy do uczestnictwa w konferencji i udziału w dyskusji nad przyszłością krajowych jabłek.

Prof. dr hab. Eberhard Makosz


Jabłka przemysłowe w tym sezonie

W tym roku w krajach Unii Eurpejskiej spodziewane są niższe zbiory jabłek przemysłowych o około 10 %.W Polsce mogą się wahać od 1.2 do najwyżej 1.5 mln ton,wobec ponad 2.0 mln ton w ubiegłym roku. Bardzo słabo lub wcale nie owocują stare jabłonie,nie tylko w sadach przydomowych.Dobrze owocują jabłonie na podkładce M 9 z liczbą ponad 2.500 drzew na hektarze. Lecz w tych sadach udział jabłek przemysłowych wynosi około 25 %.Wyższy jest tylko w sadach, w których owoce zostały uszkodzone przez grad lub parch jabłoni.

Na niższe zbiory jabłek przemysłowych odpowiednio zareagowali producenci zagęszczonego soku jabłkowego. W połowie września cena skupu loco zakład wahała się od 0.55 do 0.60 zł/kg,wyzsze o O.20 zł/kg w zeszłym roku o tej porze.lNa razie,mimo braku zapasów soku zagęszczonego,nie należy się spodziewać wzrostu,bardziej spadku cen skupu jabłek przemysłowych.Aktualnie cena zbytu 1 kg zagęszczonego soku jabłkowego wynosi 1.20-1.25 eur. Przy cenie jabłek około 0.60 zl/kg,koszt produkcji 1 kg soku zagęszczonego waha sie od 1.20 do 1.25 eur. Na razie trudno przewidzieć poziom cen jabłkowego soku zagęszczonego, w najbliższym czasie na rynku europejskim.

Ceny skupu jabłek przemysłowych,powyżej 0.55 zł,kg, są atrakcyjne dla producentów owoców.Lecz w okresie ostatnich 10 lat, takie ceny zdarzały się tylko 2 do 3 razy.Znacznie częściej były niższe,nie pokrywające kosztów produkcji jabłek przemysłowych.Przy gwarantowanej cenie skupu jabłek powyżej 0.60 zł/kg, można rozważyć zakładanie specjalnych sadów jabłoniowych,tzw przemysłowych.Lecz to wymaga szerszej dyskusji,gdyż o rozwóju takich sadów,decydują nie tylko ceny skupu jabłek.Warto jeszcze podkreślić,że mimi aktualnie atrakcyjnych cen skupu jabłek przemysłowych,będzie malała ich produkcja w najbliższych latach. Przy cenie poniżej 0.40 zł/kg,część jabłek zostanie pod drzewami lub eksportowane do krajów Zachodniej Europy.

Prof. dr hab. Eberhard Makosz


Przyszłość Polskiego Jabłka - Komunikat 2

Na 37 kongresie Prognosfruit, który odbył się w dniach 8 – 10 sierpnia w Pradze, powszechna była opinia, że w najbliższych latach polskie jabłka zdominują europejski rynek jabłek. Krajom europejskim, eksportującym większe ilości jabłek radzono, aby teraz swoją produkcję dostosowywali do produkcji i eksportu polskich jabłek. Ważne i historyczne stwierdzenie, co dowodzi o wielkim sukcesie producentów i eksporterów naszych jabłek, jabłkowego soku zagęszczonego i drzewek jabłoni.

Powstaje nowa sytuacja, nowe warunki i wyzwania, nowe zadania dla branż związanych z produkcją jabłek, dla organizacji i instytucji oraz naszego rządu. Trzeba się wspólnie zastanowić nad sposobami wykorzystania wielkiej szansy oraz nad sprostaniem nowym wyzwaniom. Okazją ku temu będzie międzynarodowa konferencja sadownicza pt.: "Przyszłość polskiego jabłka", która odbędzie się w dniu 4 grudnia br. w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Zapraszamy wszystkich, którym zależy na rozwoju opłacalnej produkcji jabłek, jabłkowego soku zagęszczonego i drzewek jabłoni, do Lublina

Prof. dr hab. Eberhard Makosz


Grusze, godne większej uwagi

W naszym sadownictwie grusze odgrywają marginalną rolę. Zbiory wahają się od 50 do 80 tys. ton. Podstawowy powód niskiej produkcji, to niskie plony i niska opłacalność produkcji owoców.

W ostatnich latach nastąpiły zmiany w uprawie grusz. Grupa sadowników założyła sady i zastosowała metody produkcji podobne, jak w innych krajach, np. w Holandii i Belgii. Z hektara sadu z liczbą około 2800 odwirusowanych drzew, na wegetatywnych podkładkach, zbiera się ponad 50 ton gruszek dobrej jakości. Ceny skupu są wyższe, niż jabłek deserowych wysokiej jakości. Wyniki ekonomiczne są zdecydowanie lepsze, niż w sadach jabłoniowych z plonami powyżej 50 ton z hektara. Duże są możliwości eksportu gruszek do Rosji. Są to argumenty przemawiające za wzrostem produkcji gruszek w naszym kraju. Produkcją gruszek, opartą o nowoczesne metody, winni się przede wszystkim zainteresować producenci, którzy już potrafią dobrze produkować jabłka. Do opłacalnej produkcji w nowoczesnych sadach gruszowych potrzebna jest specjalistyczna wiedza. Upowszechnianiem tej wiedzy i sposobami nowoczesnej uprawy grusz w kraju zajmie się dla swoich członków Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych.

Eberhard Makosz


Wielkie wrażenia

Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych gościło 19 austrijackich sadowników w dniach od 12 do 15 sierpnia i 9 szwajcarskich w dniu 20 sierpnia.Zwiedzaliśmy sady i organizacje producentów w rejonach Belska i Warki oraz szkółkę drzewek w okolicy Nowego Miasta.Zwiedzane sady odznaczały się wysokimi plonami jabłek ( ponad 60 ton/ha) wysokiej jakości.Zrobiły ogromne,jak twierdzili szokujące,wrażenie.Nie spodziewali się takich sadów,jak również zwiedzane obiekty trzech grup producentów.Wiadomo jest,że takich sadów i obiektów jest więcej w naszym kraju.Faktem jest,że te sady miały największy wpływ na wysoką produkcję jabłek w naszym kraju i na pierwsze miejsce w Europie.Kiedy zapytalem szwajcarskiego gościa jak ocenia zwiedzane sady odpowiedzial:"Mają jeden wielki błąd- nie ma ich w moim gospodarstwie".Sądze,że są producenci jabłek w Polsce,którzy maja podobne zdanie.W naszym kraju jest jeszcze miejsce na sady o niższym poziomie intensywności, z mniejszymi powierzchniami.Lecz jakie i dla kogo przedstawimy na międzynarodowej konferencji w dniu 4 grudnia w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublini,na którą zapraszam wszystkich producentów jabłek,niezależnie od poziomu i wielkości produkcji.

Goście byli zachwyceni nie tylko naszymi sadami,szkółką i obiektami ale także polską gościnnościa.Wszędzie ich przyjęto posiłkami,a firmy Activ i Rajpol wystawnymi obiadami.

Eberhard Makosz


Przyszłość Polskiego Jabłka - Komunikat 1

W Polsce w ostatnich dwudziestu latach produkcja jabłek wzrosła z 1,5 do prawie 4,0 mln ton, z możliwością dalszego wzrostu. Jesteśmy największym producentem jabłek w Europie i trzecim na świecie. Z eksportem ponad 1,0 mln ton zajmujemy pierwsze miejsce na świecie. Odgrywamy znaczącą rolę na światowym rynku jabłek. Jesteśmy konkurencyjni dla wielu krajów. Czy te korzystne wyniki są jednorazowe, czy mogą się powtórzyć w najbliższych latach? Kto najwięcej i dlaczego korzysta ze wzrostu produkcji jabłek? Jaskie może być nasze miejsce na europejskim rynku jabłek? Jakie trzeba spełnić warunki, aby nie tylko utrzymać ten wysoki poziom, ale nawet powiększyć w kolejnych latach? Na wszystkie te pytania odpowiedzą krajowi i zagraniczni wykładowcy. Zastanowimy się nad perspektywą uprawy jabłoni w Polsce. Dla kogo produkować i kto będzie miał największe szanse na opłacalną produkcję jabłek.

Zapraszamy osoby zajmujące się produkcją jabłek, ich przetwórstwem i produkcją drzewek oraz wszystkich, którzy są związani, bądź zainteresowani produkcją jabłek w naszym kraju do wzięcia udziału w Konferencji
pt. "Przyszłość Polskiego Jabłka",
która odbędzie się w dniu 4 grudnia 2013 roku
na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie .


W imieniu Organizatorów
Prof. dr hab. Eberhard Makosz


"Polski dzień" na kongresie Prognosfruit

Od prawie 40 lat odbywają się coroczne spotkania, w których udział biorą producenci jabłek i gruszek, handlowcy i eksporterzy. Głównym celem tych spotkań jest ocena spodziewanych zbiorów w krajach Unii Europejskiej. W początkowym okresie uczestniczyło kilkadziesiąt osób. W miarę upływu czasu te spotkania przerodziły się w międzynarodowy kongres pod nazwą "Prognosfruit". Od wielu lat liczba uczestników przekracza 200 osób. Kongres corocznie odbywa się zawsze w innym kraju. W Polsce odbył się w 2004 roku w Lublinie i był organizowany przez Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych. Udział wzięło ponad 400 osób z 28 krajów świata.

W tym roku kongres odbył się w Pradze, w dniach od 8 - 10 sierpnia. Po raz pierwszy wiodącym tematem były polskie jabłka. Ze względu na obszerność i różnorodność określono jako "Polski dzień". Powodem tego była rosnąca produkcja jabłek w naszym kraju. W 2012 roku wynosiła około 3,7 mln ton i 300 tys. ton soku zagęszczonego, w tym roku może wynieść 3,2 mln ton, w tym 50% jabłek deserowych. Na drugim miejscu może być Turcja z produkcją około 2,5 mln ton wszystkich jabłek. Uznano, że w najbliższych latach polskie jabłka zdominują europejski rynek. Inna ważna opinia, że europejskie kraje produkujące jabłka muszą swoją produkcję dostosować do polskiej produkcji jabłek deserowych, przemysłowych i soku zagęszczonego. Te tak ważne wnioski dla naszego kraju były możliwe dzięki szybkiemu wzrostowi sadów karłowych z plonami powyżej 40 ton z hektara. Jeszcze jeden ważny wniosek z tego kongresu: wzrost produkcji jabłek w naszym kraju nie zagraża produkcji w krajach Zachodniej Europy. Dowodem tego jest wysoka nasza produkcja w roku ubiegłym, która nie wpłynęła ujemnie na poziom cen w Europie, odwrotnie wszędzie były wyższe ceny niż w poprzednich latach.

Na tym kongresie jednoznacznie stwierdzono, że ubiegły rok był korzystny dla producentów jabłek i soku zagęszczonego w Europie. Przypuszcza się, że podobny będzie ten rok. Nie powinno być problemów ze zbytem wszystkich jabłek, ale wysokiej jakości, po opłacalnych cenach. Ceny skupu jabłek przemysłowych, loco zakład, mogą wynieść około 0,50 zł/kg. Więcej informacji na temat naszych szans w produkcji jabłek i jakie trzeba spełniać warunki znajduje się w publikacji "Polskie jabłka". Jeszcze więcej informacji będzie na międzynarodowej konferencji pod nazwą "Przyszłość polskiego jabłka", która odbędzie się w dniu 4 grudnia br. w Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie. Zapraszamy

Eberhard Makosz




Promocja polskich jabłek w naszym kraju

W naszym kraju w miarę upływu lat wzrastała produkcja jabłek.Według Głównego Urzędu Statystycznego wynosiła w tyś.ton:przed drugą wojną światową 279,w 1950 roku 113, w latach 1970-1980 średnio 1000,w następnej dekadzie 1500, a po roku 2000 od 2300 do 2900.Odwrotnie było w spożyciu jabłek.W miare wzrostu produkcji jabłek spadało ich spożycie. W dekadzie lat osiemdziesiątych przy średniej produkcji 1500 tyś.ton,spożycie wynosiło 25 kg/mieszkańca,jedno z najwyższych w Europie. W 2008 roku,przy zbiorach około 2800 tyś.ton, nie przekraczało 18 kg, a w latach 2010- 2011 przy podobnych zbiorach tylko 15-16 kg na mieszkańca,jedno z najniższych w Europie.Takiej relacji między wielkością produkcji i spożyciem jabłek nie ma w innych krajach europejskich.

Czym można tłumaczyć duży spadek i aktualnie niskie spożycie jabłek w naszym kraju.Moium zdaniem trzema głównymi powodami. Ciągły wzrost produkcji w latch 1970-1980 istotnie wpłynął na wzrastającą podaż jabłek na nasz rynek,znacznie wyższa niż w poprzednich latach.Jabłka były atrakcyjnem i dostpępnym towarem,nie były już rarytasem.Wzrost produkcji,a zwłaszcza dostępność jabłek prawie przez cały rok, obniżyło ich atrakcyjność.Inny ważny powód do dostępność konkurencyjnych owoców południowych.Niska w latach 1970-1990, a wysoka w pożniejszym okresie.

Kolejny powód,może najwazniejszy,to nadmiar jabłek niskiej jakości,zwłaszcza w różnych sklepach.Nie rzadki jest obraz jabłek różnej wielkości, słabo wybarwioine z uszkodzoną skórką zwiednięte i nie smaczne.Takich jabłek nie powinne być w sklepach gdyż, zniechęcają do ich zakupu, a do zakupu konkurencyjnych owoców południowych bądz importowanych jabłek.W sklepach polskie jabłka giną w bogatej ofercie owoców południowych czy importowanych jabłek z różnych krajów.Trzeba też podkreślić,że jeszcze za dużo jabłek niskiej jakości jest w naszych sadach.Szacuję,mimo istotnej poprawy,udział jabłek wysokiej jakości tylko deserowych wynosi do 60 %.Ten udział jest niższy w sklepach, a to z powodu wysokiego eksportu jabłek. W sezonie 2012/2013,przy produkcji 1500- 1600 tyś. ton jablek deserowych, ich eksport przekroczyl 1000 tyś.ton, około 60 %.W eksporcie dominują jabłka wysokiej jakości.Wtedy w kraju zostają jabłka niższej jakości.

Wreszcie trzeci powód.Brak szerokiej informacji naszego społeczeństwa o wartości naszych jabłek, o ich walorach zdrowotnych.Nie ma zachęt do większego ich spożycia.Bardzo skromna jest reklama w środkach masowego przekazu.Jak twierdzą lekarze, zdecydowanie więcej jest reklam "śmieciowej" żywności.Do 2010 roku,Polska duży producent jabłek,był z jednym z krajów europejskich nie promujących swoich jabłek,a na szeroką skalę robią to kraje z niższą niż w Polsce produkcją jabłek.

Dlaczego trzeba spożywać większej ilości jabłek,które mają wysokie wartości dietetyczne i zdrowotne.Znane jest powiedzenie " jedno jabłko dziennie trzyma lekarza zdala ode mnie".A u nas przy spożyciu 16 kg (80 jabłek) wypada na mieszkańca 1,5 jabłka w tygodniu.Dla utrzymania dobrego stanu zdrowia lub jego poprawy,pomocne jest większe spożycie,około 30 kg na statystycznego mieszkańca.

Jabłka są przysłowiową bombą witaminową,zawierają 8 witamnin ważnych dla zdrowia człowieka.Bardzo ważne są tzw substancje wtórne w jabłkach,zwłaszcza związki fenolowe i karytenowe.Chronią przed skrzepem krwi i chorobami serca,zapobiegają chorobom rakowym.Chronią skórę przed porażeniem promieniami ultrafioletowym.Hamuja rozwoj wirusów i bakterii w organizmie.Zawarty kwas jabłkowy nie dopuszcza do gromadzenia się kwasy moczowego,stymulujący choroby reumatyczne i podagrę.Spożywanie większych ilości jabłek poprawia trawienie.Jabłko jest jednym z najtańszych " lekarstw "bez ubocznych skutków.Bezdyskusyjne są wartości dietetyczne i zdrowotne, zwłaszcza jabłek wysokiej jakości, np jabłka nadgniłe bardzo szkodzą zdrowiu.Warto jeszcze podkreślić,żę w oparciu o liczne badania nad zawartością pestycydów,nasze jabłka można uznać za bezpieczne dla zdrowia konsumentów.

Brak szerszych informacji o wartości naszych jabłek,zwłaszcza ich promocji,przy wroście poprawy jakości z bardzo niskim ich spożyciu, skłoniło Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych do podjęcia próby promocji naszych jabłek w kraju. W 2009 roku złożono wniosek do Fundacji Promocji Owoców i Warzyw,działającej w Agencji Rynku Rolnego, p.t."Polskie Jabłka Wysokiej Jakości".Głównymi celami tego projektu było poznanie wartości naszych jabłek i zachęta do większego ich spożycia oraz stymulowanie wzrostu produkcji jabłek wysokiej jakości w naszych sadach i korzyści jakie z tego wynikają.

Realzacja projektu zaczęła się w 2010 roku, za znakiem "Kings Apple".Promowano następujące odmiany:Golden Delicious,Gala,Jonagold i Sampion.Podstawowe cechy: średnica 7.0-8.0 cm,wybarwianie skórki typowe dla odmiany,brak jakichkolwiek uszkodzeń skórki i miąższu,jędrny i soczysty miąższ z zawartością pestycydów poniżej dopuszczalnej granicy.Jabłka promowano w jednowarstwowych kartonach w sklepach w Warszawie,Lublina,Rzeszowa,Bydkoszczy i Trójmiasta.Hostessy informowały i w opraciu o degustacje zachęcały do zakupu tych jabłek.Posługiwały się także specjalnymi ulotkami informujące o wartości promowanych jabłek.Zaintresowanie kupujących jak i kierownictwa sklepów przeszło nasze najśmielsze oczekiwania.Jabłka szybko znikały ze sklepow.Kupujące osoby byli zdziwiono, że w Polsce są tak ładne i smaczne jabłka.W sklepach oprócz promowanych jabłkach, były importowane z różnych krajów.Nasze jabłka nie rożniły się jakością, a tylko ceną.Cena jednego promowanego jabłka wahała sie od 1.0 do 1.2 zl,zaś importowanego od 3.0 do 4.0 zl.Ważny dowód,stwierdzony w tym projekcie o konkurencyjności naszych jabłek nie tylko na rynku krajowym,jak się póżniej okazało także na rynkach zagranicznych.Projekt spełnił swoje cele, zachwyceni byli konsumenci,zadowoleni producenci i kierownctwo sklepów.

Tak dobry wynik był zachętą do kontynuowania tego projektu.W 2011 złożono drugi wniosek do Funduszu Promocji Owców i Warzyw.Ten wniosek przewidywał szerszy zakres działania i form informacji naszego społeczeństwa o wartości naszych jabłek.Opracowane ulotki zawierały szczegółowsze informacje o produkcji jabłek w kraju, ich wartości i walorach zdrowotnych.Bogate informacje w merytoryczną treść znajdują się na stronie www.jabłkokontrolowane.pl. Tym razem jabłka promowano ze znakiem"Jabłko kontrolowane",warto podkreślić wysoko oceniany przez specjalistów od marketingu w kraju i zagranicą.Podobnie jak w pierwszym projekcie,promocje zaczęto w sklepach,najpierw w sieci Marcpol w Warszawie,pożniej w Lublinie i Rzeszowie w sklepach sieci Aldi oraz w delikatesach Alma w Krakowie,Warszawie i Trójmieście.Do promocji korzystano z jabłęk od grup producentów,najwięcej z zrzeszeń Rajpol i Stryjno-Sad.Jabłka poszczególnych odmian oferowano w tackach z czteroma jabłkami.Proćz jabłek były bogate w treść ulotki, i informacje udzielane przez hostessy,były degustacje jabłek,ważny element tego projektu.

W tym projekcie szczególną uwagę zwrócona na szerszy zakres i formy informacji.Do najważniejszych miejsc i imprez na których prezentowano polskie jabłka wysokiej jakości mozna zaliczyć następujące.

Na popularnym i prestiżowym festiwalu Sacrum Profanum,który się odbył w dniach 15-17 września 2012 roku w hali huty im. Sendzimira w Nowej Hucie wystrojonej w afiszy i banery "Jablko kontrolowane".Hostessy informowały o jabłkach i zachęcały do spożycia, rozdając około 10 000 jabłek.W imprezie wzięło udział 160 dziennikarzy,którzy się bardzo interesowali naszymi jabłkami, informując o tym swoich czytelników i słuchaczy.Ze wzgłedu na liczbę uczestników i duże zaintresowanie,ta promocja była wielkim sukcesem. Inna ważna impreza to otwarcie Małopolskiego Ogrodu Sztuki w Krakowie w ktorej wzięlo udział około 1000 osob róznych zawodów,którzy się także interesowali prezentowanymi jabłkami polskiej produkcji.

Na trzydniowej imprezie pod nazwą Fashion Week w Lodzi,także hostessy informowały o wartościach naszych jabłek,rozdając kilka tysięcy pięknych owoców.

Do bardzo prestiżowej imprezy można zaliczyć " Gala Design Alive",która się odbyła w dniu 115.IX.2013 w Warszawie.Na tej imprezie sam Modest Amaro,znany restaurator,promowal nasze jabłka.Odbyło się specjalne spotkanie poświęcone polskiemu jabłku.

Krakowskie Biuro Festiwalowe zaprosiło do Teatru Słowackiego wszystkich krakowskich sponsorów,dziennikarzy i wystawców oraz władze miasta Krakowa,których hostessy informowały i częstowały polskimi jabłkami wysokiej jakości.Wzbudzały podziw z pytaniami dlaczego takich jabłek nie ma w naszych sklepach.Na tym spotkaniu rozdano nowy tablet pod nazwą Apple.

W pięciu warszawskich kinach wystawiano nasze jabłka z informacjami.Każdy widz,który kupił bilet na seans, otrzymał jabłko z kompletem informacji. W dwóch kinach,przed seansem,wyświetlano reklamę "Jabłko kontrolowane".

Bardzo ważne były dwie imprezy na ktorych szczególną uwagę zwracano na walory zdrowotne jabłka.Pierwsza to projekt pod nazwą TEDmed,cykl konferencji na których się upowszechnia wiadomości o zdrowiu.Jest to jeden z największych kongresów medycznych na świecie, w którym uczestniczą profesorowie lekarzy,studenci,przedstawiciele firm farmaceutycznych i dziennikarzy. W tym roku trzydniowy kongres, który się odbył w Warszawie, w którym wzięło udział 500 osób. Mieli okazję zapoznać się także naszymi jabbłami.Na tym ważnym wydarzeniu,patronem było"Jablko kontrolowane". Druga ważna impreza na której szczególną uwagę zwracano na zdrowotne walory jabłek zorganizowano wspolnie z portalem Hallozdrowie.W miastach Warszawa,Katowice,Kraków, Poznań,Gdaśk,Lódz,Lublin,Bydgoszcz i Rzeszów, hostessy zachęcaly mieszkańcow do większego spożycia jabłek.Rozdano 5 ton polskich jabłek wysokiej jakości z odpowiednimi informacjami i udzielaniem odpowiedzi na pytania.Ze względu na bardzo szeroki zasięg była to ogromna praca,sądzimy zakoczona z dużym sukcesem.

Oprócz tych imprez,polskie jablka wysokiej jakości z znakiem "Jabłko kontrolowane' prezentowano na targach Fruitlogistica w Berlinie.Ukazały się informacje w czasopismach Fruchthandel, Sad Nowoczesny i w "Sielskie Zycie" oraz w TVP.

Drugi ważny cel projektu,to zachęcanie producentów do podniesienia poziomu jakosci jabłek.O tym pisano w naszych czasopismach i mówiono na spotkaniach i wykładach.W marcu 2013 roku w dwóch miejscach zorganizowano spotkania poświęcone jakości jabłek,na których głównym referentem był znany holenderski specjalista, Peter van Arkel.Na obu spotkaniach udział wzięło ponad 400 producentów jabłek.Z opinii uczestników tych spotkań można wnioskować,że co najmniej w ich sadach, istotnie się podniesie jakość jabłek nie tylko w tym roku.

Była to pierwsza profesjonalna promocja naszych jabłek prowadzona na tak szeroką skalę w naszym kraju,która się kończy w lispodazie 2013 roku.W różny sposob informowano duża grupę konsumentow różnych środowisk i zamożności oraz w róznym wieku na duzym obszarze naszego krajy.Zapaznano ich produkcją i wartością naszych jabłek z zachętą do wiekszego spożycia w celu poprawy swojego zdrowia, zaś producentów do poprawy jakości jabłek.W t ym projekcie przekonano się o konkurencyjności naszych jabłek wobec zagranicznych. Na podkreślenie zasługuje bardzo ważny wniosek, polscy konsumenci są bardzo zaintresowani jabłkami wysokiej jakości.Już teraz duża grupa osób,zwłaszcza w młodszym wieku,chce kupować tylko takie jabłka.Ta grupa będzie się powiększała w najblizszych latach.

Na wszystkich tych imprezach padło zawsze jedno pytanie ''gdzie można kupić takie jabłka".Z tym był problem jesienią 2012 i wiosną 2013 roku.Mało było chętnych,zarówno ze strony kierownictw sklepów jak i producentów jablek.Jak na razie duże sieci handlowe,może z wyjątkiem Tesco,nie wykazywały wiekszego zaitresowania promocja i sprzedażą jabłek wysokiej jakości.Można przypuszczać z powodu niskich obrotów,bo niski popyt i niskie ceny.Wyższe obroty mają za owoce południowe.Należy przypuszczać,kiedy wzrośnie na popyt na jablka wysokiej jakości po wyższych cenach, wzrosnie zaintresowanie takimi jabłkami.W sezonie 2012/2013 producenci jabłek bez problemu mogli sprzedać niskiej jakości po atrakcyjnych cenach.Ze względu na korzystny eksport, nie byli zaintresowani zbytem jabłek wysokiej jakości w naszych sklepach.Na tą korzystną sytuację zasadniczy wpływ miały nizsze zbiory w wielu krajach Zachodniej Europy.Przy normalnych zbiorach jabłek w Europie i rosnących wymaganiach jakościowych,ta sytuacja szybko sie zmieni.Tak już moze być w nadchodzącym sezonie.

Warto wykorzystać efekty tego projektu,zarówno przez handlowców jak i producentów jabłek.Wykorzystać znak"Jabłko kontrolowane",który jest opatentowany i własnościa Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych.Jedyne szansy i warunki na rozwój sprzedaży takich jabłek może mieć podmiot,który będzie zawierał unowy ze sklepami i producentami jabłek oraz organizował dostawy do sklepów.Tylko w ten sposób można efektywnie wykorzystać pozytywne wyniki tego projektu.Zarząd Towarzystwa Rozwoju Sadów Karlowych może wspolnie producentami jabłek i kierownictwami sklepów opracować strategię sprzedaży jabłek wysokiej jakosci w naszym kraju.Chciałbym mocno podkreślić,że podniesienie poziomu spożycia jabłek, a z tym związana poprawa zdrowia konsumentów zależy od producentów i handlowców w naszym kraju.Inna szansa to poprawa jakości i opłalności produkcji jabłek.

Eberhard Makosz




Polskie jabłka w Rosji

Bogate są tradycje w eksporcie naszych jabłek do Rosji.Juz w okresie międzywojennym wysłano niewielkie ilości do Moskwy.Eksport na szerszą skalę rozwinął się po drugiej wojnie światowej.W latach 1975-1980 wahał się od 19 do 75 tyś.ton,co stanowiło 66 % krajowego eksporu jabłek. W 1992 roku przy eksporcie około 100 tyś.ton do Republiki Rosyjskiej  wysłano 73 tyś.ton.Od 1975 do 1992 roku eksportowano różne odmiany,z zdecydowaną przewagą odmiany Idared, nie zawsze najlepszej jakości.Wpłynęło to na ugruntowanie opinii,że polskie jabłka są niższej jakości.Ta opinia prześladuje nasze jabłka do tej pory.Wtedy nie odgrywaliśmy większej roli na rosyjskim rynku jabłek,największą węgierskie jabłka odmiany Jonatan.
 
Eksport jabłek do Rosji istotnie  wzrósł po 2000 roku.Według informacji Zakładu Ekonomiki Ogrodnictwa IERiGZ w sezonie 2008/2009,przy łącznym eksporcie 840 tyś.ton wyniósł 281 tyś.ton(33%),a sezon póżniej odpowiednio 763 i 318 tyś.ton(42 %).Rekordowy eksport jabłek zanotowano w sezonie 2012/2013,może wynieść ponad 1000 tyś.ton w tym do Rosji od 650 do nawet 700 tyś.ton, najwyższy do tej pory.Na tak wysoki eksport zasadniczy wpływ miąły wysokie zbiory jabłek ( około 3.7 mln ton) w naszym kraju i niższe wielu krajach Zachodniej Europy.Wartość wysłanych jabłek wahała sie od 1.50 do 1.70 zł/kg.Eksport jabłek do Rosji był opłacalny.  W pierwszym kwartale 2013 roku, ceny skupu odmiany Idared wynosiły 1.0-1.15 zł/kg, a w czerwcu powyżej 2.0 zł/kg.
 
Szczyt eksportu importu jabłek w Rosji jest zawsze w I kwartale każdego roku.Wynosi około 45 % rocznego importu.Opierając się o informacje Wydziału Promocji Handlu i Inwestycji przy naszej Ambasadzie w Moskwie, w I kwartale 2013 roku,Rosja zaimportowała 440 tyś.ton jabłek deserowych z 44 krajów, w tym w tyś. ton z: Polski 305(69 %),Mołdawii 38(9%),Chin 35(8%),Wloch 13(3%),Francji i Serbii po 8(2%) i Belgii 7(1.5%).Tak wysokiego udziału polskich jabłek nie było do tej pory.Istotnie zmalał z Chin i krajów Zachodniej Europy.Wartość importowanych jabłek w USD/kg wynosiła:polskich 0.53,chińskich 0.63,chilijskich 0.79,serbskich 0.81,włoskich 1.05,francuskich 1.09.Niższą wartość od naszych jabłek miały tylko mołdawskie - 0.42 USD/kg.
 
Bardzo różne były ceny detaliczne w dwóch moskiewskich supermarketach w dniu 17 czerwca 2013 roku.
 
                                                                                       Supermarkety
 
                                                                  Auchan(średni poziom)                                                              Azbuka vrusa(ekskluzywny poziom)
 
                                    Odmiana             Kraj              eur/kg                                             Odmiana                 Kraj                 eur/kg
 
                              Idared                   Polska             0.95                                           Red Delicious               Chile                 2.85
                              Gloster                  Polska             1.30                                           Granny Smith               Francja             3.08
                              Jonagold               Niemcy            1.42                                         Golden Delicious           Francja             3.08
                              Fuji                       Chiny               1.52                                         Pink Lady                      Francja            4.89
                              Rosyjska               Rosja              1.55
                              Red Delicious        Chile               1.56
                              Granny Smith        Serbia             1.80
                              Golden Delicious   Holandia         1.85
                              Pink Lady              Chile               2.01
 

 Na uwagę zasługuje szeroki wachlarz odmianowy z wielu krajów w sklepie sieci Auchan,co świadczy o szerokich kontaktach handlowych.Glówne powody niższych cen naszych jabłek mogły być ich niższa jakość i niższe ceny zakupu w naszym kraju.Istotny wpływ mają także oferowane odmiany.W Rosji odmiana Idared pochodzi tylko z Polski.W zależności  od miejsca sprzedaży,jakości i prezentacji,cena  detaliczna jabłek moze być wyższa nawet o 100 %.

W naszym kraju wysokość zbiorów i opłacalność produkcji jabłek jest ścisle zwiazana z wysokością ich eksportu.Przy zbiorach powyżej 3.5 mln ton, eksport musi się wahać od 800 do 900 tyś.ton,aby sprzedac wszystkie jabłka po opłacalnych cenach.Nie ulega żadnej wątpliwosci,że nadal największym odbiorcą naszych jabłek będzie Rosja,jeśli nie w 70, to co najmniej w 50 procentach.Rynek rosyjski jest bardzo atrakcyjny dla wielu krajów,zwłaszcza z większą produkcją jabłek.W związku z  rosnącą konkurencją,trzeba z naszej strony rozpocząć przysłowiową walkę o ten rynek.Warto rozpoznać miejsca,gdzie docierają nasze jabłka oraz jakie  tam są wymagania odmianowe i jakościowe.Ograniczyć "polsko-polską" konkurencję.Na wzór innych krajów powołać organizację,któraby prezentowała nasze jabłka i zawierała umowy z potencjalnymi odbiorcami.Przed sezonem wskazane byłoby spotkanie większych eksporterów jabłek,na którym nalezaloby omówić strategię eksportu jabłek,zwłaszcza do Rosji.Chciałbym mocno podkreślić,że eksport jabłek  to nie jest problem czy interes pojedyńczych podmiotów,ale problemem całego naszego sadownictwa i gospodarki narodowej.Istotne zmniejszenie eksportu jabłek spowoduje "klęski urodzaju", a w zwiazku z tym ograniczenie produkcji jabłek w kraju.Stracimy czołową pozycję na zagranicznych rynkach.W eksporcie jabłek do Rosji,ważne  będą relacje naszego rządu z rządem rosyjskim.Pragnę podkreslić,że nie tylko w rozeznaniu rosyjskiego rynku jabłek, można liczyć na wielką pomoc ze strony wspomnianego już Wydzialu Promocji Handlu i Promocji przy Ambasadzie RP w Moskwie w eksporcie naszych jabłek do Rosji.

Eberhard Makosz


Tegoroczny rynek Łutówki

W naszym kraju za kilka dni rozpoczną się zbiory owoców wiśni, odmiany Lutówka. O około 10 dni wcześniej niż w roku ubiegłym.Jeszcze trzy tygodnie temu przewidywano wyższe zbiory tej odmiany niż w roku ubiegłym.Przebieg pogody wpłynął na silniejszy opad i porażenie drzew chorobami oraz podtopienia co miało istotny wpływ na ilość i jakość owoców.Według mojego rozeznania zbiory owoców odmiany Lutówki,zamiast 170 tyś.ton (wcześniejsza prognoza) mogą wynieść 150-155 tyś.ton.Niższe zbiory tej odmiany przewiduje się także w Niemczech.

Trudno teraz przewidziedzieć zagospodarowanie owoców tej odmiany.Nie wiadomo jaki będzie eksport deserowych owoców.Wobec istotnie niższych zbiorów owoców w Turcji,niższa będzie podaż zagęszczonego soku na rynek europejski.W związku z tym należy się spodziewać zwiększonego zaintresowania produkcją sokiu ze strony naszych producentów.Wtedy wpłynie to na mniejszą podaż owoców do produkcji mrożonek.W Serbii,w której się juz zakończyły zbiory owoców wiśni,nieco wyższe niż w zeszłym roku,na skutek wysokich temperatur owoce są drobne,wiele z nich nie nadaje sie do produkcji mrożonek.Wobec wymienionych czynników,mogą być problemy w pokryciu potrzeb owoców do produkcji mrożonek.Do tego dochodzi jeszcze pękanie owoców(deszcze).

Opierając się o aktualną sytuację w zbiorach i potrzeb owoców odmiany Lutówka można przewidzieć następujące ceny skupu loco zakład w zł/kg:do produkcji soku 2.2-2.6,a do produkcji mrożonek 2.8-3.2. Ceny tych produktów są ściśłe zalęzne od ich cen na rynku zagranicznym.Aktualnie na rynku niemieckim cena mrożonek wisni wynosi 1.2 eur/kg.Przy takiej cenie naszym producentom owoców wisni można już teraz płacić, loco zaklad, co najmniej 2.8 zł/kg.Wobec braku zapasów i niższych zbiorów niż sie spodziewano w Polsce i w Niemczech,można sie spodziewać wyższych cen mrozonek w najblizszych miesiącach.Przebieg pogody w okresie zbiorów może jeszcze wiele zmienić w jakości i przydatności owoców,zwłaszcza do produkcji mrożonek.

Wyżej wymienione ceny skupu są atrakcyjne dla producentów owoców,którzy osiągnęli plon co najmniej 10 ton z hektara.A taki osiągano przy intensywnej pielęgnacji drzew.Także w tym roku opłacalne było skuteczne zwalczanie chorób i szkodników oraz racjonalne nawożenie drzew,dokorzeniowo i dolistnie.Powoli zbliża się okres zakładania sadów.Radzę się zastanowić nad załozeniem nowego ale bardziej intensywnego towarowego sadu wiśniowego.Szansy są na opłacalną produkcję owoców w najbliższych latach.

Eberhard Makosz




Prognoza zbiorów wiśni w 2013 roku

W okresie zimy, przez niskie temperatury zostały uszkodzone drzewa rosnące w zagłębieniach terenowych i w tzw. zastoiskach mrozowych. Te drzewa słabo kwitły a tym bardziej słabo, bądź wcale nie zawiązały owoców.

W czasie kwitnienia drzew wiśni korzystny był przebieg pogody. Dobrze zawiązały owoce drzewa odmiany Łutówka. Drzewa innych odmian , zwłaszcza węgierskie i odroślowe, niezależnie od miejsca czy warunków pogodowych, bardzo słabo zawiązały owoce. Także słabo zawiązały owoce, niezależnie od odmiany czy przebiegu pogody, niedostatecznie pielęgnowane drzewa, które miały małe, jasnozielone liście czy uszkodzone przez choroby i szkodniki. W związku z dobrym zawiązaniem owoców drzew odmiany Łutówka, która dominuje w naszym kraju, wydawało się, że zbiory będą wyższe o około 20% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Stosunkowo silny jest opad zawiązków. W związku z tym zbiory mogą być najwyżej na poziomie roku ubiegłego, czyli poniżej normalnego roku.

Różne są prognozy zbiorów owoców wiśni w Europie. Na poziomie roku ubiegłego mogą być w Serbii i na Węgrzech, a istotnie niższe w Turcji. W tych trzech krajach zbiory mogą być niższe o około 60 tys. ton. Wyższe zbioru przewiduje się w Danii, Niemczech i Belgii, o kilkanaście tysięcy ton. Wyższe mają być na Ukrainie, a niższe w Rosji.

Mając na uwadze poziom spodziewanych zbiorów owoców oraz niewielkie zapasy kompotów, mrożonek i soku zagęszczonego, w zależności od jakości owoców, cena skupu może się wahać od 2,5 do 3,5 zł/kg, a dla eksportowych wiśni deserowych nawet około 4,0 zł/kg. Takie ceny gwarantują opłacalną produkcję przy plonie powyżej 10 ton z hektara. Przy niższych plonach, m.in. z powodu niedostatecznej pielęgnacji drzew, ceny mogą nie pokryć jednostkowych kosztów produkcji. Opłaca się intensywnie chronić drzewa przed chorobami i szkodnikami oraz nawozić dokorzeniowo i dolistnie.

Eberhard Makosz




POLSKIE JABŁKA

W polskim sadownictwie jabłoń od wieków jest najważniejszym gatunkiem drzew owocowych. Udział w produkcji przekracza 70%. Bogate też są tradycje uprawy jabłoni. Pierwsze sady zakładano w XI wieku w ogrodach klasztornych. Na przestrzeni wieków zaszły duże zmiany w typach sadów jabłoniowych i w wielkości produkcji jabłek.

Typy sadów
Można wyróżnić trzy okresy rozwoju sadów jabłoniowych. Pierwszy okres dynamicznego rozwoju zaczął się po 1918, a zakończył w 1960 roku. Był to okres dużych, wysokopiennych drzew w rozstawie 10-12 x 10-12 m (80 - 100 drzew na hektarze). Pod drzewami uprawiano różne rośliny rolnicze. Z odmian dominowały P.z Boskoop, Renety Kulona i Landsberska, Malinowa Oberlandska i Kosztela. Były to małe, głównie przydomowe sady z niskimi plonami. Większość jabłek zostawała w gospodarstwie. Były rarytasem dla członków rodziny.

Od 1960 roku Instytut Sadownictwa w Skierniewicach opracował i wdrożył nowy typ sadu. Drzewa były niskopienne w rozstawie 6x4 m (420 drzew/ha) z koroną kolistą. Dominowały odmiany Mc Intosh, Cortland, Lobo, Jonagold i Idared. Większa była powierzchnia sadów, przeważały z powierzchnią do 2 hektarów. Były już sady z powierzchnią około 10 hektarów. Zaczęła się specjalizacja w produkcji jabłek. Większość drzew była dobrze pielęgnowana. Średnie plony wahały się od 15-20 ton z hektara. Ogólna powierzchnia sadów wzrosła ze 120 tys. do 170 tys. hektarów. Ten okres skończył się po 40 latach.

Po bliższym poznaniu przez grupę producentów jabłek sadów jabłoniowych w krajach Zachodniej Europy od 2000 roku zaczęto wymieniać sady niskopienne na karłowe, z przewagą na podkładce M 9. Rozstawa drzew wynosiła 3,5-4,0 x 1,0-1,5 m (1600-3000 drzew na hektarze) z koroną piramidalną (wrzecionową). Rozpoczęto uprawę innych, tzw. nowych odmian i ich sportów, jak Golden Delicious, Gala, Jonagold, Sampion i Idared. Powierzchnia sadów waha się od kilku do kilkunastu hektarów, a plony od 30 do 60 ton z hektara. Przy takich plonach produkcja jabłek jest opłacalna. Te sady miały decydujący wpływ na wielkość produkcji i eksport oraz na zmianę poziomu wiedzy, przedsiębiorczości i mentalności producentów, na rozwój infrastruktury handlowej oraz grup i organizacji producentów. Trwa okres sadów karłowych, bez większych zmian w najbliższej przyszłości.

Produkcja jabłek
Według Głównego Urzędu Statystycznego produkcja jabłek wynosiła w tys. ton: 1938 - 279, 1950 - 113, 1991 - 1 300, a po roku 2000 od 2 300 do 3 000 tys. ton. Według bilansu produkcji jabłek zbiory wynosiły 3 200 tys. ton w 2008 roku i 3 700 w roku 2012. Należałoby się zastanowić nad tymi różnicami zbiorów jabłek w naszym kraju. Przy zbiorach powyżej 2,5 mln ton zajmujemy pierwsze miejsce w Europie a trzecie na świecie po Chinach (25 mln ton) i USA (5 mln ton).

Rewelacyjne były zbiory w 2012 roku, około 3,7 mln ton, głównie dzięki rosnącej powierzchni sadów karłowych i korzystnym warunkom atmosferycznym. W przeliczeniu na mieszkańca wynosiły około 100 kg, w Chinach 20 kg. Na podkreślenie zasługuje duży wzrost produkcji w krótkim czasie. W ciągu kilkunastu lat wzrosła ona z 1,5 do prawie 4,0 mln ton. Wyższy wzrost produkcji jabłek w krótszym czasie był tylko w Chinach. W tym roku produkcja jabłek może się wahać od 2,8 do 3,0 mln ton.

W produkcji duży udział mają tzw. jabłka przemysłowe. Waha się od 50 - 60% i jest najwyższy w światowej produkcji jabłek. Ponad 95% tych jabłek przerabia się na sok zagęszczony. W obrębie jabłek deserowych jeszcze za wysoki jest udział niskiej jakości, około 40%.

Eksport jabłek
Eksport jabłek na szerszą skalę zaczął się po 1980 roku. rekordowy był w 1986 roku - 224 tys. ton. W dekadzie lat dziewięćdziesiątych utrzymywał się w granicach 112 - 150 tys. ton. Istotnie wzrósł po roku 2000. Do 2011 roku wahał się od 230 do 750 tys. ton. Rekordowy był w sezonie 2012/2013, ponad 1,0 mln ton, najwyższy na świecie. Wartość eksportowanych jabłek wyniosła około 1,4 mld złotych. Największymi odbiorcami naszych jabłek są kraje Wschodniej Europy, około 80%. Rośnie eksport naszych jabłek do krajów Zachodniej Europy oraz arabskich i Północnej Afryki. Trzeba podkreślić, że tak wysoki eksport jest możliwy dzięki dobrej działalności wielu grup i organizacji producentów. Przy eksporcie jabłek powyżej 850 tys. ton będziemy zajmowali pierwsze miejsce na świecie i dominującą rolę na europejskim rynku jabłek. Jesteśmy konkurencyjni dla wielu krajów z wysoką produkcją i eksportem jabłek, głównie dzięki wysokiej produkcji, poprawiającej się jakości atrakcyjnych odmian, a zwłaszcza niższym kosztom produkcji i cenom. Import jabłek deserowych, z wyjątkiem roku 2007 (43 tys. ton) do roku 2011 wynosił kilkanaście tysięcy, a w roku 2012 kilka tysięcy ton. W nadchodzącym sezonie eksport polskich jabłek może wynieść 750 - 800 tys. ton.

Przerób jabłek na sok zagęszczony
Różna była wielkość jabłek przemysłowych, ich udział w ogólnej produkcji od 1991 roku wahał się od 55 do 66%. Od 2001 roku wysokość produkcji i procentowy udział wynosił w tys. ton: 2001 - 1 300 (54%), 2008 - 1 900 (66%), 2009 - 1 400 (51%), 2011 - 1 450 (58%), 2012 - ponad 2 000 (54%). Jesteśmy jednym z największych producentów jabłek przemysłowych na świecie i największym w przeliczeniu na mieszkańca. W 2012 roku wielkość ta wynosiła w kg/mieszkańca: świat - 1,5, kraje Unii Europejskiej bez Polski - 2,2, Chiny - 4,3, Polska 52,6! W tym roku wielkość produkcji jabłek przemysłowych może nie przekroczyć 1 500 tys. ton.

Produkcja i eksport jabłkowego soku zagęszczonego

Produkcja tego soku na szerszą skalę zaczęła się w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku. W 1981 roku wyniosła 8,0 tys. ton, w 1992 roku ponad 105 tys. ton. W latach 2000 - 2011 utrzymywała się w granicach 140 - 220 tys. ton. Rekordowa produkcja była w 2012 roku, ponad 300 tys. ton. W każdym roku około 90% produkcji eksportuje się do różnych krajów. Wartość eksportu tego soku w tym sezonie mogła wynieść około 1,6 mld złotych.

Przy produkcji powyżej 200 tys. ton zajmujemy trzecie miejsce na świecie po Chinach i USA. W przeliczeniu na mieszkańca zajmujemy zdecydowanie pierwsze miejsce. Średnio na mieszkańca wynosi w tys. ton: Świat - 0,2, Unia Europejska - 0,3, Chiny - 0,6, Polska - 7,9. Są szanse na utrzymanie naszej wysokiej pozycji w produkcji jabłkowego soku zagęszczonego.

Spożycie jabłek
Było ono bardzo niskie w pierwszym okresie rozwoju sadów jabłoniowych, czyli do 1960 roku. Wahało się od kilku do kilkunastu kilogramów na osobę. Wtedy jabłka były rarytasem, nawet dla mieszkańców wsi. W miarę wzrostu produkcji jabłek wzrastało ich spożycie w kraju. W 1986 roku, przy produkcji około 2,0 mln ton, spożycie wynosiło 24 kg/mieszkańca. Na tak wysokie spożycie wpływ miał brak konkurencyjnych owoców południowych.

W późniejszych latach, mimo wzrostu produkcji jabłek, nie wzrastało ich spożycie. W 2008 roku wynosiło 18 kg/mieszkańca, w latach 2010/2011 tylko 15 – 16 kg, możliwe, że w 2012 roku wyniesie około 17 kg na mieszkańca i będzie nadal jednym z najniższych w Europie. Od kilku lat nasze jabłka są dostępne przez cały rok po relatywnie niskich cenach i coraz lepszej jakości oraz dużym bezpieczeństwem zdrowotnym. Główne przyczyny niskiego spożycia to konkurencyjne owoce południowe i jeszcze nadmiar jabłek niskiej jakości w miejscach sprzedaży. W wielu sklepach są jabłka różnej wielkości, zwiędnięte, nadgniłe i z innymi uszkodzeniami skórki. Inny powód to brak dokładnej informacji o wartości jabłek, także pod względem zdrowotnym, oraz zachęty do większego ich spożycia. Nie ma większego zainteresowania ze strony handlowców ofertą jabłek wysokiej jakości. Jabłka jeszcze nie są traktowane jako towar wysokiej jakości. Pierwsze próby promocji prowadzone w ciągu 3 lat przez Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych pokazały, że polski konsument jest zainteresowany jabłkami wysokiej jakości, mimo wyższej ceny. Inna ważna przyczyna to jeszcze zbyt wysoki udział niskiej jakości jabłek deserowych. Jeśli przy produkcji około 1,5 mln ton z 50-60 procentowym udziałem eksportu, na ogół wyższej jakości, w kraju muszą przeważać w miejscach sprzedaży jabłka niższej jakości.

Opłacalność produkcji jabłek i jabłkowego soku zagęszczonego
Produkcja jabłek był opłacalna w pierwszym okresie rozwoju sadów i bardzo często także w drugim. Pod względem ekonomicznym bardzo korzystne były lata 1970-1980. W następnych latach, przy wysokich zbiorach, ceny skupu nie zawsze pokrywały koszty produkcji jabłek. W roku 2008, przy zbiorach powyżej 3,0 mln ton, koszty produkcji jabłek deserowych wahały się od 0-,80 - 0,90 zł/kg, a przemysłowych 0,30 - 0,35 zł/kg. Ceny skupu za deserowe jabłka dobrej jakości były w granicach 0,65 - 1,00 zł/kg, zaś przemysłowych około 0,15 zł/kg. Za niewielką ilość jabłek ceny wynosiły od 0,90 do 1,00 zł/kg. Przy niższych zbiorach jabłek w kraju, ceny skupu przewyższały koszty produkcji.

Pod względem opłacalności produkcji jabłek odmienny był sezon 2012/2013. Mimo bardzo wysokich zbiorów jabłek, relatywnie wysokie też były ceny skupu. A to głównie dlatego, że w wielu krajach Zachodniej Europy były niższe zbiory jabłek. Przy plonie 40 ton z hektara koszty jednostkowe wahały się od 0,70 do 1,00, a powyżej 60 ton - około 0,60 zł/kg. Koszty produkcji jabłek przemysłowych wynosiły 0,35 - 0,45 zł/kg. Jesienią cena skupu jabłek deserowych dobrej jakości i atrakcyjnych odmian wynosiła 1,0 - 1,4, a przemysłowych (bezpośrednio w zakładzie) 0,40 - 0,45 zł/kg. Przy plonie poniżej 40 ton z hektara niskiej jakości i mało atrakcyjnych odmian, nieopłacalna była produkcja jabłek. W najbliższych latach opłacalna będzie produkcja jabłek przy plonie powyżej 40 ton z hektara, wysokiej jakości i odmian akceptowanych przez krajowych i zagranicznych konsumentów.

W związku z niższymi kosztami produkcji jesteśmy konkurencyjni wobec producentów jabłek z krajów Zachodniej Europy. Tam przy plonie powyżej 50 ton z hektara jabłek wysokiej jakości koszty jednostkowe wahają się od 0,32 do 0,35 euro/kg. Na istotnie wyższe koszty zasadniczy wpływ mają koszty pracy, które wahają się od 14 do 16 euro/godz. Należy przypuszczać, że pod względem kosztów produkcji jeszcze przez wiele lat będziemy konkurencyjni, nie tylko na europejskim rynku jabłek.

Produkcja jabłkowego soku zagęszczonego była nieopłacalna w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, głównie z powodu niskiej jego ceny, która wynosiła poniżej 1,0 euro/kg. Sytuacja ekonomiczna poprawiła się, kiedy ceny soku zagęszczonego przekroczyły 1,3 - 1,4 euro/kg. Przy cenie jabłek przemysłowych 0,35 zł/kg, koszt produkcji 1 kg soku nie przekracza 1,0 euro. Od wielu już lat, niezależnie od ceny skupu jabłek, zawsze opłacalna była produkcja jabłkowego soku zagęszczonego, w przeciwieństwie do produkcji jabłek przemysłowych.

Oceniając sezon 2012/2013 pod względem ekonomicznym należy stwierdzić, że był bardzo korzystny dla producentów jabłek i soku zagęszczonego oraz gospodarki narodowej.

Wielki sukces
Od roku 2008 jesteśmy liderem w światowej produkcji i eksporcie jabłek. Od trzech lat odgrywamy dominującą rolę na europejskim rynku jabłek. Jesteśmy konkurencyjni dla krajów, które dotąd miały większe znaczenie na rynku naszego kontynentu. Od wielkości polskiej produkcji i eksportu zależą ceny jabłek, nie tylko w Europie. Wysokie jest dodatnie saldo w międzynarodowym handlu owocami. Wysoka jest produkcja i wysoki eksport, przy braku importu jabłek. Mało który produkt żywnościowy osiąga tak korzystny wynik. Polskie jabłka są dobrze znane w Europie, z dużą popularnością. Co piąte jabłko deserowe w Europie to polskie jabłko. Polski konsument ma do dyspozycji jabłka przez cały rok z najniższymi cenami w Europie. Jabłko już nie jest rarytasem, a dostępne dla osób z niższymi dochodami.

Podstawą tego sukcesu były sady karłowe. Zmieniły nie tylko wielkość produkcji i eksportu jabłek. Wpłynęły na rozwój grup i organizacji producentów, na wzrost produkcji środków potrzebnych do produkcji jabłek. Na podkreślenie zasługuje wpływ tych sadów na poziom wiedzy i przedsiębiorczości oraz mentalność producentów jabłek. Zmieniła się osobowość producentów. Są to osoby podejmujące szybkie decyzje, dostosowujące się do nowych wyzwań i warunków. Mają optymistyczne nastawienie, nie narzekają a działają. Ta grupa producentów zawsze osiągała dobre wyniki ekonomiczne w produkcji jabłek. Rośnie liczba producentów z wysokim poziomem wiedzy i przedsiębiorczości, nie różniących się od najlepszych producentów jabłek na świecie. Mamy gospodarstwa z wysokim, światowym poziomem w produkcji jabłek. Specjaliści zagraniczni, którzy odwiedzali te gospodarstwa, byli zdumieni, wyrażali podziw i szacunek, i zawsze pytali: "jak Wam się to udało?"

Jako jeden z nielicznych krajów, nie tylko w Europie, mamy szanse na dalszy wzrost produkcji jabłek. Tej szansy juz nie ma wiele krajów Zachodniej Europy. Mamy następców, którzy chcą kontynuować produkcję jabłek na wysokim światowym poziomie.

Źródła tych sukcesów
Na te niewątpliwe sukcesy złożyła się praca i działalność wielu osób oraz organizacji i instytucji. Trzeba mocno podkreślić, że bez tej szerokiej działalności i skutecznego współdziałania nie byłoby tych sukcesów. Jest to dobry przykład efektu współdziałania.

Na rozwój sadów karłowych decydujący wpływ miała mała grupa sadowników, która około 20 lat temu zwiedziła sady w krajach Zachodniej Europy. Sady te istotnie różniły się od naszych sadów jabłoniowych. Podjęli oni wtedy decyzję o założeniu takich sadów w swoich gospodarstwach. Było to duże ryzyko, wobec braku takich sadów w naszym kraju. Potem je prowadzili m.in. przy pomocy zagranicznych doradców. Drzewa zaczęły obficie owocować w trzecim roku po posadzeniu, co zachęcało innych producentów do zakładania takich sadów, głównie na podkładce M 9. Tak się zaczęło.

Bardzo duży wpływ na rozwój sadów karłowych miało polskie szkółkarstwo sadownicze. Także szkółkarze zapoznali się z nową technologią, różniącą się od technologii stosowanej w produkcji drzewek jabłoni w naszym kraju. Szybko wyprodukowali drzewka zgodnie z zapotrzebowaniem naszych sadowników. Ważną rolę odegrało Stowarzyszenie Szkółkarzy Polskich. Mamy szkółki produkujące drzewka jabłoni na najwyższym światowym poziomie, a gospodarstwa szkółkarskie są podziwiane przez szkółkarzy z innych krajów.

Przemysł przetwórczy zagospodarował jabłka niższej jakości, dzięki czemu łatwiej i po wyższych cenach znalazły zbyt jabłka deserowe. Wpłynęło to na poprawę opłacalności i rozwój produkcji jabłek w kraju. Zakłady przetwórcze są nowoczesne ze zdolnością przerobu około 2,5 mln ton jabłek.

W eksporcie jabłek ważną rolę odegrały grupy i organizacje producentów. Bez ich działalności niemożliwy byłby tak wysoki eksport jabłek. W rozwoju tych podmiotów decydujące znaczenie miały środki pomocowe z Unii Europejskiej. Warto podkreślić, że środki pomocowe wykorzystano np. do zakładania sadów czy zakupu ważnych środków produkcji, w tym ciągników i opryskiwaczy.

Producenci jabłek mieli do dyspozycji wszystkie najnowsze i skuteczne środki, zwłaszcza pestycydy i nawozy. Była to przede wszystkim zasługa różnych firm, które nie tylko zapewniały środki produkcji, ale także organizowały różne spotkania dla producentów i służyły doradztwem fachowym.

Dobry był klimat do produkcji i eksportu jabłek, stworzony przez administrację państwową, zwłaszcza Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W eksporcie jabłek ważne znaczenie miały dobre stosunki naszego rządu z krajami, do których eksportowaliśmy duże ilości jabłek. Ważną rolę odegrała polska prasa fachowa publikując dużo ważnych informacji o nowoczesnej produkcji jabłek i problemach związanych z ich eksportem. Istotny wpływ na rozwój jabłoniowych sadów karłowych miało Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych. Wszystkie te działania i uzyskane wyniki są podstawą do dumy i optymizmu.

Szanse dalszego rozwoju produkcji jabłek w kraju
Do najważniejszych szans można zaliczyć powolny spadek produkcji jabłek w wielu krajach Zachodniej Europy, zmniejszający się import jabłek do Europy z krajów południowej półkuli oraz wysoki poziom naszej konkurencyjności na europejskim rynku jabłek. Jesteśmy krajem, nie tylko w Europie, który ma bardzo dobre warunki do wzrostu produkcji jabłek. Jest szansa na produkcję powyżej 4,0 mln ton po opłacalnych cenach.

Na znaczącej powierzchni kraju są korzystne warunki do produkcji jabłek po niższych kosztach jednostkowych. Rośnie powierzchnia wysokoprodukcyjnych sadów z atrakcyjnymi odmianami. Poprawia się jakość jabłek. Zwiększa się liczba producentów z wysokim poziomem wiedzy fachowej i przedsiębiorczości. Nie ustępują najlepszym na świecie. Mają następców. Duża jest pomoc ze strony polskiej nauki sadowniczej i ekonomicznej. Ważną gwarancją rozwoju są dobrze rozwinięte szkółkarstwo sadownicze, zakłady przetwórcze i rynki hurtowe.

Działania gwarantujące wykorzystanie szans rozwoju produkcji jabłek
Najważniejsza działalność to poprawa jakości jabłek. Od tego zależy wielkość i opłacalność eksportu oraz spożycie jabłek w kraju. Jest to zadanie dla producentów jabłek. Na razie za mała grupa producentów dobrze zna i stosuje zasady produkcji jabłek wysokiej jakości. Więcej producentów winno uczęszczać na szkolenia czy czytać naszą prasę fachową. Bez odpowiedniej wiedzy fachowej w przyszłości nie będzie szans na opłacalną produkcję jabłek.

Trzeba więcej informacji dla naszych konsumentów jabłek o wartości i walorach zdrowotnych polskich jabłek. Potrzeba więcej zachęt do większego spożycia naszych jabłek.

Inne ważne działania to rozszerzenie informacji o walorach naszych jabłek oraz możliwościach eksportu do różnych krajów przez polskie placówki dyplomatyczne. Szczególnie w krajach, gdzie mało, bądź jeszcze wcale nie eksportujemy nasze jabłka. Jednym z ważniejszych problemów jest zdobywanie nowych rynków dla polskich jabłek. Bardzo ważne będzie utrzymanie dobrych stosunków naszego rządu z krajami, do których już lub chcemy eksportować jabłka.

Ważne działanie to wspieranie gospodarstw z wysokoprodukcyjnymi sadami oraz grup i organizacji producentów eksportujących większe ilości jabłek.

Jednym z ważniejszych problemów to ograniczenie "polsko-polskiej" konkurencji, zwłaszcza w eksporcie jabłek. Warto zorganizować kilka większych podmiotów, które by eksportowały większość polskich jabłek.

Należy wspierać polską naukę sadowniczą i doradztwo fachowe oraz rozwój targowisk, małych sklepów osiedlowych i rynki hurtowe.

Zakłady produkujące zagęszczony sok jabłkowy winne rozszerzyć ścisłą partnerską współpracę z producentami jabłek.

Koniecznym działaniem jest zwiększenie powierzchni sadów jabłoniowych zabezpieczonych przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Warto korzystać ze środków pomocowych z Unii Europejskiej.

W sklepach winno się kontrolować jabłka pod względem ich jakości. Owoce, które nie odpowiadają obowiązującym normom jakościowym winno się wycofać z obrotu handlowego.

Sprawniejsza winna być obsługa celna, zwłaszcza fitosanitarna w eksporcie jabłek. Samochody zbyt długo czekają na odprawę na dalekie trasy zagraniczne.

Jedną z najsłabszych stron polskiego sadownictwa jest niski poziom zorganizowania producentów. Zaledwie kilka procent są członkami grup i organizacji, spółdzielni czy organizacji branżowych. Producenci działający w tzw. pojedynkę nie mają większych szans na opłacalną produkcję większej ilości jabłek. Albo produkcję ograniczą do niskiego poziomu lub zrezygnują z towarowej produkcji jabłek. Kto chce w przyszłości produkować jabłka z dobrym wynikiem ekonomicznym winien jak najszybciej szukać organizacji, w której może być członkiem.

Zagrożenia
- duży spadek produkcji na skutek niekorzystnych warunków atmosferycznych,
- nagły wzrost produkcji jabłek w krajach europejskich,
- wzrost płacy z 4 do 12 euro/godz.,
- umocnienie polskiej waluty do euro czy dolara,
- głęboki kryzys gospodarczy przez kilka lat w krajach Unii Europejskiej.

Lublin, czerwiec 2013 rok Prof. dr hab. Eberhard Makosz
Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych



Idealna pogoda w okresie kwietnienia drzew owocowych i krzewów porzeczek

W rejonach sadowniczych, prawie na terenie całego kraju, były bardzo korzystne warunki pogodowe w czasie kwitnienia wszystkich podstawowych gatunków drzew owocowych i gatunków porzeczek.Optymalna była temperatura powietrza w dzień w nocy oraz wilgotność powietrza,sprzyjająca zapyleniu i zapłodnienie kwiatów,co może mieć bardzo korzystny wpływ na zawiązanie owoców.

Do 16 maja w Europie nie było przymrożków w okresie kwitnienia drzew owocowych,zwłaszcza jabłoni.Nie bylo ich w Polsce, w krajach zachodniej i środkowej Europy,na Białorusi,Ukrainie i w rejonie Krasnodaru.Wszędzie obficie kwitły jabłonie.Na podstawie tych optymistycznych informacji nie można przewidzieć wielkośc zbiorów owoców w Europie.

Prof. Eberhard Makosz




Szkody mrozowe w uprawach sadowniczych ?

W ciągu ostatnich tygodni zebrałem informacje od sadowników i doradców z większych rejonów sadowniczych z których wynika, że w tym roku nie ma istotnych szkód mrozowych w uprawach sadowniczych, które miałyby wpływ na wysokość plonów.

Pod dostatkiem jest pąków kwiatowych na drzewach owocowych, niezależnie od gatunku. Mało pąków jest na starych oraz niedostatecznie pielęgnowanych jabłoniach, które obficie owocowały w ubiegłym roku. Dużo pąków kwiatowych mają jabłonie na podkładce M9, mimo wysokiego plonu w zeszłym roku.

Prof. Eberhard Makosz




Jakość jabłek – szanse i zagrożenia

W naszym kraju na wysokość zbiorów i opłacalność produkcji jabłek największy wpływ ma teraz wielkość ich eksportu, która zależy od jakości jabłek. Przy produkcji 2,8 – 3,0 mln ton trzeba wyeksportować 700-800 tys. ton. Jest to bardzo dużo i możliwe do zrealizowania jeśli udział jabłek wysokiej jakości wynosi co najmniej 75%. Jakie są podstawowe cechy jabłka wysokiej jakości:

  • średnica 6,5 – 8,5, ze zdecydowaną przewagą 7,0 – 8,0 cm,
  • wybarwienie skórki typowe dla odmiany,
  • brak jakichkolwiek uszkodzeń skórki i miąższu,
  • wysoki poziom jędrności i soczystości oraz wyśmienity smak,
  • zawartość pestycydów poniżej najwyższej dopuszczalnej granicy.

Jabłka posiadające takie cechy można łatwo sprzedać po opłacalnych cenach, nie tylko w Europie.

Szanse i zagrożenia dla naszych jabłek bardzo jasno przedstawił znany holenderski specjalista Peter van Arkel, na dwóch szkoleniach organizowanych przez Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych. Tematem szkoleń była "Poprawa jakości jabłek w Polsce". Wykłady połączone z pokazami cięcia jabłoni odbyły się w Wólce Łęczeszyckiej ( powiat grójecki) i w Zawichoście (powiat sandomierski). W obydwu szkoleniach w sumie wzięło udział ponad 420 osób z 8 województw. Były to pierwsze takie szkolenia w naszym kraju.

Według tego wykładowcy, którego warto słuchać, przy plonie odmiany Sampion 55 ton z hektara, koszt produkcji włącznie z przechowaniem, sortowaniem i pakowaniem jabłek, wynosi około 1,4 zł/kg. Są one istotnie niższe niż w Holandii. Przy tak wysokim plonie, produkcja jabłek jest nieopłacalna, jeżeli ich udział wysokiej jakości wynosi tylko około 50%. Jest opłacalna przy udziale powyżej 75%. Zdaniem tego specjalisty atrakcyjne ceny można uzyskać za jabłka sportów odmian Gala, Golden Delicious, Jonagold i Sampion, i to nie tylko na rynku europejskim. W krajach zachodniej Europy i poza Europą są istotnie wyższe ceny niż w krajach wschodniej Europy. Warto podkreślić, że wszędzie jesteśmy konkurencyjni z powodu niższych kosztów produkcji. Jest to wielka szansa dla naszych producentów jabłek wysokiej jakości. Z tej szansy skorzystała już spora grupa producentów.

Zupełnie inna jest sytuacja w produkcji jabłek niskiej jakości. Takie jabłka jeszcze można sprzedać w niektórych krajach wschodniej Europy, chociaż i tam rosną wymagania jakościowe. Przy normalnych zbiorach jabłek w Europie w handlu będą tylko dwa wybory: wysokiej jakości i przemysłowe. Nie ulega żadnej wątpliwości, że na wielkość eksportu jabłek w naszym kraju będzie miała ich jakość. Jednym z dowodów jest rezygnacja z zakupionych jabłek przez grupę skandynawskich i rosyjskich importerów. Powód – niska jakość jabłek, mimo niższych cen. Jest to sygnał poważnego zagrożenia. Niska jakość jabłek to nie tylko nieopłacalność produkcji, zmniejszenie eksportu ale także konieczność ograniczenia zbiorów tych owoców w naszym kraju.

Już dobrze znane i stosowane są sposoby poprawiające jakość jabłek, ale jeszcze na małą skalę, Są one stosunkowo łatwe do przeprowadzenia i co najważniejsze bardzo efektywne. Dodatkowy koszt produkcji jabłek wysokiej jakości waha się od 4 000 – 5 000 zł/ha, a dodatkowy dochód około 15 000 zł/ha.

Producentom, którzy z różnych powodów nie osiągną co najmniej 75% jabłek wysokiej jakości, radzę się zastanowić nad produkcją jabłek deserowych w najbliższych latach. Przecież głównym celem jest osiąganie możliwie wysokich dochodów, a z tym już jest coraz trudniej.

Prof. Eberhard Makosz




Wrzecionowe sady wiśniowe

Popularny jest kolisty kształt korony drzew wiśni. Rozmiary korony wahają się od 2,0 do 4,0 m. szerokości i około 3,0 m. wysokości. W takich koronach ich wnętrze jest słabo naświetlone promieniami słonecznymi. Owoce są gorszej jakości i nierównomiernie dojrzewają.

W naszym kraju sprawdziły się drzewa wiśni z piramidalnym kształtem korony, zwanym wrzecionowym, podobnie jak u jabłoni w nowoczesnych sadach towarowych. Szerokość korony waha się od 1,0 do 2,0 a wysokości do 3,5 m. Całe drzewo i wszystkie owoce są dobrze naświetlone przez słońce. W przeciwieństwie do owoców z drzew z koroną kolistą, są wysokiej jakości i dojrzewają w jednym czasie.

Rozstawa drzew waha się od 3,5 – 4,0 m, między rzędami i 1,0 – 2,0 m w rzędzie. Na 1 hektarze mieści się od 1 250 do 2 850 drzew. Plony owoców dobrej jakości wahają się od 20 do 30 i więcej ton z hektara, a koszt produkcji około 1,0 zł/kg. Owoce można zbierać mechanicznie, np. kombajnami firmy Weremczuk z Lublina. Owoce przeznaczone do spożycia a stanie świeżym lub wysyłane na eksport zbiera się ręcznie. Wtedy wysokość drzew, także z koroną wrzecionową, może się wahać od 2,5 – 3,0 m. Różna może być powierzchnia wrzecionowego sadu wiśniowego, od 1,0 do kilkudziesięciu hektarów. Sposób formowania wrzecionowych drzew wiśni opisany jest w naszych czasopismach sadowniczych.

Prof. Eberhard Makosz




Zapasy jabłek w krajach Unii Europejskiej w dniach 1 lutego w tys.ton
Kraj
2012
2013
%
Włochy
Polska
Francja
Niemcy
Holandia
Hiszpania
Austria
Belgia
Portugalia
Anglia
Czechy
Dania
1.046
803
458
287
211
158
116
97
55
79
17
5
870
812
284
271
146
94
84
82
44
43
25
4
-17 %
+2 %
-38 %
-6 %
-31 %
-40 %
-27 %
-15 %
-19 %
-45 %
+51 %
-16 %
Razem
3.332
2.768
-17 %


Prognoza zbiorów jabłek w 6 krajach południowej półkuli w tys.ton
Kraj
2012
2013
%
Argentyna
Australia
Brazylia
Chile
Nowa Zelandia
Połd.Afryka
853
298
1184
1766
476
819
937
289
1270
1627
519
826
10
-3
7
-8
9
1
Razem
5.396
5.488
1


Zródło: WAPA, opracował Eberhard Makosz




Zaproszenie na Targi Sadownictwa i Warzywnictwa TSW 2013

W dniach 19 i 20 lutego 2013 roku w Warszawskim Centrum Expo XXI przy ul. Prądzyńskiego 12/14 odbędą się Targi Sadownictwa i Warzywnictwa TSW 2013. Targi organizuje po raz pierwszy niezależna firma - Oficyna Wydawnicza Oikos Sp. z o.o.

Ogrodnictwo to ważna gałąź gospodarki. Zajmuje się nim wiele wysoko wyspecjalizowanych gospodarstw, mogących się pochwalić znakomitymi wynikami w produkcji. Obserwowany od kilku lat dynamiczny rozwój branży ogrodniczej w Polsce wiąże się z napływem nowoczesnych, coraz bardziej specjalistycznych produktów i technologii, wymagających dużej wiedzy oraz doświadczenia, którymi warto się wymieniać. Dobrą platformę do takiej bezpośredniej wymiany oraz prezentacji nowych produktów oferowanych przez firmy aktywne w branży stanowią targi ogrodnicze.

W tym roku na targach TSW w Warszawie zaprezentuje się wyjątkowo dużo firm maszynowych, co wyraźnie wyróżnia te targi spośród innych spotkań sadowniczych i warzywnych oraz konferencji branżowych. Sprzyja temu m.in. miejsce – Warszawskie Centrum Targowe EXPO XXI, dysponujące profesjonalnymi halami, gdzie na kilku tysiącach metrów powierzchni wystawienniczej pojawią się w tym roku nowoczesne maszyny dla ogrodnictwa oraz m.in. urządzenia i komponenty chłodnicze, urządzenia do pakowania, producenci i dystrybutorzy środków produkcji i narzędzi, firmy projektujące hale.

Targom towarzyszy bogaty program konferencyjny.

Konferencja sadownicza
19 lutego
10.00 – otwarcie konferencji


Eksport
• Perspektywy dotyczące produkcji jabłek i możliwości ich eksportu - Prof. Eberhard Makosz, Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych, Lublin
• Możliwości sprzedaży owoców i warzyw w Rosji - Anna Madej, II Sekretarz w Wydziale Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie

Ochrona i agrotechnika
• BIBAUM – nowa koncepcja na sad jabłoniowy - Dr Alberto Dorigoni, Sadownicza Stacja Naukowa w San Michele (Południowy Tyrol), Włochy
• Wczesnowiosenne zabiegi zwalczania parcha jabłoni - dr Beata Meszka, Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach
• Nowoczesne rozwiązania techniczne w ciągnikach sadowniczych – dr inż. Adam Ekielski, Wydział Inżynierii Produkcji SGGW, Warszawa
• Pracownik pilnie potrzebny – propozycje uregulowań prawnych dotyczących pracy dorywczej, przygotowywane przez ZSRP – Mirosław Maliszewski, Prezes ZSRP

Ochrona i agrotechnika
• Koncepcja mechanicznego cięcia drzew i przerzedzania zawiązków w praktyce - Peter van Arkel, Fruit Advies Zuid-Limburg, Holandia
• Praktyczne możliwości wykorzystania aminokwasów - Adam Fura, Dyrektor Oddziału ŚODR w Sandomierzu
• Nowa koncepcja na lepszą jakość jabłek – Zbigniew Marek, Timac Agro Polska

20 lutego
10.00 – otwarcie konferencji

Agrotechnika i przechowalnictwo
• DCA już w Polsce – szanse i zagrożenia, inż. Massimo Mercadini, Marvil, Włochy
• Choroba replantacji i czynniki ją wywołujące - prof. dr hab. Waldemar Treder, Anna Tryngiel-Gać, Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach
• Zwalczanie oraz sygnalizacja terminów zwalczania zwójek liściowych, w kontekście Integrowanej Produkcji – Andrzej Soska/Olgierd Runkiewicz, Soska Konsulting
• Nowoczesne rozwiązania techniczne w ciągnikach sadowniczych – dr inż. Adam Ekielski, Wydział Inżynierii Produkcji SGGW, Warszawa

Pestkowe
• Biologiczne metody w uprawie i ochronie gatunków pestkowych (wiśnia i czereśnia) oraz jabłoni – projekt EkoTechProduct – dr hab. Lidia Sas-Paszt, Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach
• Problemy i przyczyny niepowodzeń w walce ze szkodnikami wiśni i czereśni – Barbara Błaszczyńska, Kujawsko Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie Oddział Zarzeczewo
• Systemy prognozowania wystąpienia przymrozku i gradu oraz nowe możliwości zapobiegania – Marc Polleunis, Agrofrost.eu, Belgia


Opracowanie programu konferencji sadowniczej: Hortus Media/Jagodnik.pl.

Patronem merytorycznym Targów jest Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach. Targi odbywają się pod patronatem honorowym Ministertwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Związku Sadowników Rzeczpospolitej Polskiej, Towarzystwa Rozwoju Sadów Karłowych oraz Krajowego Związku Grup Producentów Owoców i Warzyw.

Szczegółowe informacje na stronie internetowej targów: www.tsw.targi.pl.


Jedz polskie jabłka. Na zdrowie!

Polskie jabłka stały się w ostatnich latach towarem eksportowym. Tak jak Grecja kojarzona jest z oliwkami, a Hiszpania z cytrusami znakiem rozpoznawczym Polski stają się jabłka. Jesteśmy największym producentem jabłek w Europie.

Nasze owoce, tak pożądane na europejskich stołach znajdują coraz mniejsze uznanie polskich konsumentów. Być może smak jabłek wydaje sie nam bardziej pospolity od egzotycznych owoców, być może jednak jabłka dostępne w polskich sklepach różnią się od owoców wysyłanych na eksport.
Jak jednak znaleźć dobre polskie jabłko? Od niedawna ramach projektu "Polskie Jabłka Wysokiej Jakości" stworzona została marka "Jabłko Kontrolowane". Ta nazwa oraz towarzyszący jej symbol lupy pokazuje jak wnikliwie kontrolowane są owoce spod tego znaku. Znak jabłka pod lupą daje gwarancję, że kupujemy smaczny, zdrowy owoc.

Projekt wspiera kampania, która wystartowała w 2012 roku i od początku zakłada wykorzystanie niestandardowych metod promocji.
Jabłko Kontrolowane entuzjastycznie przyjęte już zostało na Festiwalu Sacrum Profanum w Krakowie czy Fashion Week w Łodzi.

W styczniu do spożywania polskich jabłek wysokiej jakości namawiani są mieszkańcy Warszawy.
Przez tydzień owoce dodawane były do biletu zakupionego na film "Django" reżyserii Quentina Tarantino. Jabłko Kontrolowane obecne było w kinach Cinema City Arkadia, Multikino Ursynów, Kinoteka i Praha, gdzie dodatkowo seanse poprzedzała emisja reklamy wykonanej przez Studio Filmowe Imperia Film.
W ciągu najbliższych dwóch tygodni prowadzona jest promocja w sklepach MarcPol. Interaktywny sposób prowadzenia promocji na terenie sklepu przełamuje dotychczasowe schematy do których jesteśmy przyzwyczajeni czyli tzw. trybunki. Dwie hostessy poruszające się po sklepie rozmawiają z klientami, pytają ich o to czy i jakie jabłka lubią, pomagają w wyborze właściwej odmiany.

Pierwszy week-end akcji zakończył się dużym sukcesem zarówno wizerunkowym jak i sprzedażowym. Kierownicy sklepów podkreślają, że jeszcze nigdy nie było w ich sklepach tak ciekawie zorganizowanej akcji, Dużo osób kupujących zwracało uwagę na fakt, że są to polskie i zdrowe jabłka, a informacja o szczegółowej kontroli spotkała się z dużą aprobatą.
Wyniki sprzedaży zaskoczyły wszystkich.

Projekt realizowany jest przez Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych. Środki na realizację projektu pochodzą z Funduszu Promocji Owoców i Warzyw, zarządzanego przez Agencję Rynku Rolnego. Kampanię promującą polskie jabłka wysokiej jakości wymyśliła Urszula Makosz. W Warszawie realizuje ją agencja Admind z Krakowa. Autorem grafiki jest Animisiewasz Startt.

Celem projektu "Polskie Jabłka Wysokiej Jakości" realizowanego przez Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych jest promocja polskich jabłek oraz sprzedaż owoców najlepszej jakości. Środki na realizację projektu pochodzą z Funduszu Promocji Owoców i Warzyw, zarządzanego przez Agencję Rynku Rolnego. W ramach projektu do sklepów trafiają owoce od najlepszych polskich producentów, oznaczone logo Jabłko Kontrolowane Są to jabłka najwyższej jakości, ponieważ komisja przyznająca prawo do używania znaku nie tylko analizuje owoce pod względem ich walorów smakowych i dietetycznych oraz jakości zewnętrznej, ale również weryfikuje m.in. poprawność techniki ich uprawy.

Uczestniczący w programie sadownicy to najlepsi polscy producenci owoców, przywiązujący dużą uwagę do nowoczesnych, bezpiecznych dla środowiska i konsumentów metod produkcji i spełniający najwyższe unijne standardy (m.in. GLOBALGAP i IP). Do projektu i sygnowania logo Jabłko Kontrolowane wytypowano cztery odmiany jabłek: Golden Delicious, Gala, Jonagold i Szampion. Wszystkie cechuje potwierdzona jakość, niska kaloryczność i wysokie walory dietetyczne.


Więcej informacji:
www.jablkokontrolowane.pl


Antyreklama naszych jabłek?

W ostatnich dwóch miesiącach ukazały się dwie negatywne informacje o naszych jabłkach. Jedna w listopadowym numerze miesięcznika "PANI", pod tytułem: "Żeby jabłko było jabłkiem" (str.210). (zobacz cały artykuł >>>) Autor bardzo krytycznie obecnie uprawiane odmiany jabłoni w naszym kraju. Jego zdaniem owoce nie różnią sie smakiem, i pod tym względem wyraźnie ustępują owocom starych odmian. Zaleca zbojkotowanie nowych odmian z zachętą do powrotu uprawy starych odmian jabłoni.

O zmianie starych na nowe odmiany zadecydowali konsumenci jabłek. Tak jest na całym świecie. Gdyby w naszym kraju nie doszło do zasadniczych zmian odmianowych, dziś produkcja jabłek wyniosłaby kilkaset tysięcy ton, a na rynku "królowałyby" importowane jabłka. Skutki tego nie wymagają komentarza.

W odcinku serialu telewizyjnego "Ojciec Mateusz" pod tytułem "Jabłka" emitowanym w dniu 20 grudnia ub. roku (zobacz odcinek >>>) Autor pokazano hospitalizowane osoby z powodu spożycia krajowych jabłek zatrutych pestycydami.

Nie przypominam sobie takiego zdarzenia w naszym kraju. W oparciu o wieloletnie i liczne badania prowadzone w naszym kraju nad pozostałościami pestycydów w naszych jabłkach z całą odpowiedzialnością można twierdzić, że polskie jabłka są bezpieczne dla zdrowia konsumentów.

Moim zdaniem te dwie informacje są antyreklamą dla naszych jabłek, co może wpłynąć na zmniejszenie zakupów i spożycia. Warto dodać, że w ciągu ostatnich 10 lat, spożycie spadł z 23 do 16 kg/mieszkańca. Różne są zdania co do szkodliwości tych dwóch informacji. W związku z tym zwracam się z prośbą do czytających tego tekstu, czy te informacje mogą mieć ujemny wpływ na wielkość spożycia polskich jabłek. Uprzejmie proszę o odpowiedź w internecie bądź bezpośrednio na mój adres email:emakosz@o2.pl.Te dwie informacje wymagają wyczerpujących wyjaśnień.

Prof.dr hab.Eberhard Makosz




Informacje z
aktualny rok >>>
2016 roku >>>
2015 roku >>>
2014 roku >>>
2013 roku >>>
2012 roku >>>
2011 roku >>>
2010 roku >>>
2009 roku >>>
2008 roku >>>

 
 
sadnet

| e-mail: emakosz@o2.pl | tel: (81) 524 71 04 | fax (+48 81) 524 71 05 |

trsk