Do Polski nie będą mogły trafiać produkty rolno-spożywcze zawierające pozostałości środków ochrony roślin, których stosowanie zostało zakazane na terenie Unii Europejskiej. Takie rozwiązanie zapowiada Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wskazując, że nowe przepisy mają jednocześnie zwiększyć bezpieczeństwo żywności oraz poprawić warunki konkurencji dla krajowych producentów.
Koniec z żywnością wyprodukowaną przy użyciu zakazanych substancji
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wspólnie z Ministerstwem Zdrowia przygotowało rozporządzenie, które ma ograniczyć możliwość wprowadzania na polski rynek żywności zawierającej pozostałości substancji czynnych niedopuszczonych do stosowania w Unii Europejskiej.
Resort podkreśla, że polscy rolnicy od lat funkcjonują w oparciu o jedne z najbardziej rygorystycznych przepisów dotyczących stosowania środków ochrony roślin. Oznacza to wyższe koszty produkcji i konieczność przestrzegania surowych norm bezpieczeństwa.
Jednocześnie część produktów importowanych spoza Unii Europejskiej może pochodzić z krajów, gdzie nadal wykorzystywane są substancje wycofane z europejskiego rolnictwa.
Zdaniem ministerstwa prowadzi to do nierównej konkurencji, ponieważ zagraniczni producenci mogą korzystać z rozwiązań niedostępnych dla rolników z państw członkowskich.
Ochrona zdrowia i uczciwej konkurencji
Nowe przepisy mają realizować dwa podstawowe cele.
Pierwszym jest zwiększenie bezpieczeństwa żywności trafiającej do polskich konsumentów poprzez ograniczenie obecności produktów zawierających pozostałości pestycydów niedopuszczonych w UE.
Drugim celem jest wyrównanie warunków konkurencji pomiędzy producentami z Polski i innych państw Unii Europejskiej a importerami z krajów trzecich.
Przedstawiciele branży rolnej od lat zwracają uwagę, że europejscy producenci muszą spełniać coraz bardziej restrykcyjne wymagania środowiskowe i fitosanitarne. W ich ocenie import żywności wytworzonej z wykorzystaniem środków zakazanych w Europie osłabia konkurencyjność krajowego rolnictwa.
Branża od dawna apelowała o takie rozwiązania
Temat stosowania podwójnych standardów w handlu żywnością regularnie pojawia się w dyskusjach prowadzonych przez organizacje producentów owoców, warzyw i zbóż.
Rolnicy wskazują, że nie sprzeciwiają się konkurencji z zagranicy, oczekują jednak jednakowych zasad dla wszystkich uczestników rynku. Jeżeli określona substancja czynna została wycofana ze względu na ochronę zdrowia lub środowiska, podobne wymagania – ich zdaniem – powinny dotyczyć także produktów importowanych.
W ostatnich latach szczególnie często dyskutowano o pozostałościach niektórych pestycydów wykrywanych w żywności sprowadzanej spoza Unii Europejskiej. Każdy przypadek przekroczenia dopuszczalnych norm podlega kontroli odpowiednich służb, jednak nowe przepisy mają dodatkowo ograniczyć możliwość wprowadzania do obrotu produktów niespełniających krajowych wymagań.
Znaczenie także dla sadowników
Dla producentów owoców nowe regulacje mogą oznaczać bardziej wyrównane warunki konkurowania z importem.
Polscy sadownicy od kilku lat inwestują w integrowaną produkcję, ograniczanie liczby zabiegów ochronnych oraz systemy jakości potwierdzające bezpieczeństwo owoców. Coraz większym zainteresowaniem cieszą się również produkty premium, w tym jabłka oferowane bez wykrywalnych pozostałości pestycydów.
Zdaniem przedstawicieli branży skuteczniejsza kontrola importu może zwiększyć zaufanie konsumentów do krajowej żywności i ograniczyć sytuacje, w których tańsze produkty spoza Unii Europejskiej konkurują z polskimi owocami mimo stosowania innych standardów produkcji.
Jednocześnie eksperci przypominają, że skuteczność nowych przepisów będzie zależała od sprawnego systemu kontroli granicznych oraz regularnych badań laboratoryjnych prowadzonych przez właściwe inspekcje. To właśnie od egzekwowania przepisów będzie zależało, czy nowe regulacje rzeczywiście przełożą się na większą ochronę konsumentów i poprawę konkurencyjności polskiego rolnictwa.
Źródła
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – informacje dotyczące przygotowania rozporządzenia ograniczającego wprowadzanie do obrotu żywności zawierającej pozostałości substancji czynnych niedopuszczonych do stosowania w Unii Europejskiej.
- Ministerstwo Zdrowia – współpraca przy przygotowaniu rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa żywności i pozostałości środków ochrony roślin.
- Materiały z konferencji prasowej MRiRW poświęconej kampanii „To twój pewniak” oraz sytuacji w polskim sadownictwie.
